Rząd szykuje rewolucję na polskiej kolei, która ma odczuwalnie poprawić komfort podróży pociągiem. Nowa państwowa agencja ma poukładać rozkłady pociągów jak w zegarku, ze stałymi godzinami odjazdów, sprawniejszymi przesiadkami i trasami dopasowanymi do potrzeb pasażerów.
W wykazie prac legislacyjnych rządu pojawił się projekt ustawy, który ma zmienić sposób organizowania dalekobieżnej kolei w Polsce. Obecne Centrum Unijnych Projektów Transportowych ma zostać przekształcone w Centrum Usług i Projektów Transportowych. Skrót CUPT zostaje, ale ta zmiana nie oznacza, że ta jednostka straci obsługę unijnych pieniędzy.
Lepsze rozkłady jazdy
Celem wprowadzanych zmian jest skonsolidowanie zadań w ramach jednego podmiotu, który umożliwi lepsze planowanie finansowe, ujednolicenie procedur oraz ograniczenie ryzyka nieprawidłowości w procesach kontraktowania i nadzoru nad realizacją przewozów - pisze wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak.
Podstawowa zmiana jest taka, że za organizowanie krajowych i międzynarodowych kolejowych przewozów dalekobieżnych nie będzie już odpowiadało bezpośrednio Ministerstwo Infrastruktury. Zadanie to trafi do wyspecjalizowanej państwowej jednostki. Wspomniane CUPT ma planować siatkę połączeń, przygotowywać zasady organizacji przewozów i kontrolować ich realizację.
Co to w praktyce oznacza dla pasażerów? Jednym z nowych zadań CUPT będzie przygotowanie tzw. horyzontalnego rozkładu jazdy. Chodzi o stworzenie wieloletniego planu, w którym pociągi mają kursować w powtarzalnych odstępach, a przesiadki między połączeniami mają być lepiej skoordynowane. Ma to oznaczać bardziej przewidywalne godziny odjazdów i łatwiejsze planowanie podróży.
Czytaj także o kolei i pociągach:
Nowa jednostka ma też analizować ruch pasażerski i towarowy na podstawie wszelkich dostępnych danych. Ma powstać model pokazujący, gdzie i kiedy potrzebne są połączenia oraz inwestycje. Dzięki temu planowanie kolei ma być mniej zależne od pojedynczych decyzji i bardziej oparte na racjonalnych prognozach. Dla pasażerów może to w przyszłości oznaczać lepsze dopasowanie oferty do rzeczywistego zapotrzebowania na połączenia.
Konkurencja na torach
Reforma ma też przygotować państwo do większej konkurencji na rynku kolejowym. Zgodnie z unijnymi zasadami przewozy międzywojewódzkie mają być stopniowo otwierane na konkurencję, a państwo potrzebuje podmiotu, który będzie potrafił przygotowywać i prowadzić postępowania dotyczące obsługi poszczególnych tras.
CUPT nadal będzie wdrażać i rozliczać transportowe projekty finansowane ze środków unijnych a,e dodanie nowych funkcji ma ułatwić powiązanie decyzji o wydawaniu pieniędzy na infrastrukturę z planowaniem tego, jak później będzie wykorzystywana przez kolej.
Ustawa ma też rozwiązać problem obecnej formy prawnej CUPT. Dziś jest to jednostka budżetowa utworzona zarządzeniem ministra, a projekt przewiduje nadanie jej podstawy ustawowej i szerszych możliwości działania. Chodzi m.in. o kompetencje związane z organizacją przewozów, zawieraniem umów i kontrolą ich realizacji.
FAQ: Reforma organizacji dalekobieżnych przewozów kolejowych
1. Co zmieni się w organizacji dalekobieżnych przewozów kolejowych w Polsce?
Zadania związane z organizowaniem krajowych i międzynarodowych przewozów dalekobieżnych mają zostać przekazane wyspecjalizowanej jednostce.
2. Czym będzie Centrum Usług i Projektów Transportowych?
Ma to być przekształcone Centrum Unijnych Projektów Transportowych, które zachowa skrót CUPT i otrzyma dodatkowe kompetencje związane z organizacją przewozów kolejowych.
3. Czy CUPT nadal będzie zajmować się funduszami unijnymi?
Tak. Przekształcenie nie oznacza odebrania CUPT zadań związanych z wdrażaniem i rozliczaniem transportowych projektów finansowanych ze środków unijnych.
4. Co to jest horyzontalny rozkład jazdy?
To wieloletni model organizacji połączeń, w którym pociągi mają kursować w powtarzalnych odstępach, a przesiadki między połączeniami mają być lepiej skoordynowane.
5. Jak horyzontalny rozkład jazdy może zmienić podróżowanie pociągiem?
Ma zapewnić bardziej przewidywalne godziny odjazdów i ułatwić planowanie podróży oraz przesiadek.
6. Czy nowe CUPT będzie planować rozkłady jazdy pociągów?
Projekt zakłada, że jednostka będzie odpowiedzialna za planowanie siatki połączeń oraz przygotowywanie zasad organizacji przewozów.
7. Czy nowe CUPT będzie analizować dane o ruchu kolejowym?
Tak. Jednostka ma analizować dane dotyczące ruchu pasażerskiego i towarowego, aby lepiej określać zapotrzebowanie na połączenia i inwestycje.
8. Czy reforma kolei ma zwiększyć konkurencję na rynku przewozów kolejowych?
Jednym z celów projektu jest przygotowanie państwa do stopniowego otwierania przewozów międzywojewódzkich na konkurencję zgodnie z zasadami unijnymi.
9. Kto obecnie odpowiada za organizowanie krajowych i międzynarodowych przewozów kolejowych?
Obecnie zadania te są bezpośrednio realizowane przez Ministerstwo Infrastruktury. Projekt zakłada przekazanie ich wyspecjalizowanej jednostce.
10. Dlaczego rząd chce zmienić formę prawną CUPT?
Projekt zakłada nadanie CUPT podstawy ustawowej oraz szerszych możliwości działania, między innymi w zakresie organizacji przewozów, zawierania umów i kontroli ich realizacji.
11. Czy reforma kolei oznacza nowe połączenia kolejowe?
Projekt ma umożliwić lepsze planowanie siatki połączeń na podstawie danych o zapotrzebowaniu. Sam projekt ustawy nie oznacza jednak automatycznego uruchomienia konkretnych nowych tras.
Tematyką ekonomiczną zajmuje się od dziesięciu lat. Od 2014 do 2019 r. był dziennikarzem Money.pl, wcześniej współtworzył serwisy Mototok.pl i Biztok.pl w ramach Grupy O2, a następnie Wirtualnej Polski. W Bizblogu pisze o biznesie, prawie i podatkach.