Polska kulturowym mostem Europy. Firmy już to odczuwają
Centrum Analityczne Gremi Personal przeprowadziło badanie pokazujące, jak różnice kulturowe wpływają na współpracę, jakie stwarzają wyzwania oraz w jaki sposób mogą stać się przewagą konkurencyjną firm.
Nasz kraj jest jednym z głównych beneficjentów inwestycji w Europie Wschodniej. Oznacza to, że w naszym środowisku biznesowym funkcjonuje coraz więcej zagranicznych inwestorów i pracowników. Tworzy to nowe możliwości, ale również unikalne wyzwania.
Badanie Centrum Analityczne Gremi Personal pt. „Komunikacja międzykulturowa jako przewaga konkurencyjna” systematyzuje różnice kulturowe w odniesieniu do dwóch kluczowych grup: kultur inwestorów oraz kultur pracowników. Z danych GUS wynika, że na koniec listopada 2025 roku w Polsce pracowało 1 138 000 cudzoziemców – o 6,4 proc. więcej niż rok wcześniej. Wśród nich obywatele Ukrainy stanowili 67,6 proc., a pozostali pochodzili z ponad 150 państw.
Kluczowi inwestorzy to Niemcy, USA, Szwecja, Korea Południowa i Chiny – reprezentują kultury, których styl komunikacji znacząco różni się od polskiego. Powoduje to podwójne wyzwanie: zarówno na poziomie pracy zespołowej, jak i negocjacji biznesowych.
Jak badano komunikację międzykulturową
Każda kultura została oceniona według 10 parametrów – 5 komunikacyjnych (bezpośredniość, emocjonalność, dystans władzy, gotowości do konfrontacji, styl informacji zwrotnej) i 5 społeczno-religijnych (rola religii, znaczenie tradycji, równość płci, otwartość na różnorodność, indywidualizm vs. kolektywizm) – w skali od -10 do +10 względem polskiej normy. Łączna różnica tworzyła Indeks Różnorodności Kulturowej (0-100): im wyższa wartość, tym większy dystans kulturowy i wyższe ryzyko operacyjne dla biznesu.
Wśród pracowników najmniejszy dystans kulturowy odnotowano wobec obywateli Ukrainy (13 pkt.) i Białorusi (17 pkt.). Zdaniem autorów badania nie oznacza całkowitego braku ryzyka niedostosowania, lecz na zwiększoną możliwość przeoczenia różnic kulturowych ze względu na podobną mentalność i język. Najwyższy poziom różnic w mentalności odnotowano natomiast w przypadku Kolumbii (44 pkt.).
Więcej o imigracji w Polsce
Wśród inwestorów Polska plasuje się pośrodku skali pomiędzy kulturami zachodnimi takimi jak Niemcy czy USA, a kulturami wschodnimi, reprezentowanymi m.in. przez Koreę Południową i Chiny. Według autorów badania, stwarza to potencjał do roli kulturowego mostu, pod warunkiem świadomego zarządzania komunikacja.
Co decyduje o skutecznej współpracy
Dla inwestorów umiejętność sprawnego działania w środowisku wielokulturowym jest sygnałem dojrzałości organizacyjnej i wpływa na ocenę ryzyka operacyjnego firmy. Badanie wskazuje również kilka kluczowych zasad zarządzania zespołami międzynarodowymi: odpowiednie potwierdzanie ustaleń, elastyczne dostosowanie informacji zwrotnej, uwzględnianie kalendarza kulturowego oraz wprowadzanie działań integracyjnych dla zespołów.
Jednocześnie autorzy ostrzegają przed powtarzającymi się problemami w integracji międzykulturowej. Często pojawiają się luki interpretacyjne wynikające z tego, że różne narodowości odmiennie odbierają informacje. Ukryty konflikt jest jednym z najczęstszych problemów, zwłaszcza wśród kultur azjatyckich, które unikają bezpośredniej konfrontacji.
Badanie wskazuje również na bezpośredni związek między brakiem adaptacji kulturowej w procesie onboardingu a wcześniejszym odejściem pracowników. Dlatego przy prowadzeniu biznesu, w którym stykają się różne narodowości, pracodawca odgrywa ważną rolę w zwracaniu uwagi na rozbieżności kulturowe oraz dostosowywaniu praktyk pracy w taki sposób, aby sprzyjały one produktywnej współpracy
