Opłaty za odpady. 1 stycznia 2026 wchodzi ważna zmiana
Resort klimatu przedstawił projekt wprowadzający system rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Zakłada on już od 1 stycznia 2026 r. przeniesienie kosztów gospodarowania odpadami z mieszkańców na firmy, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”.
W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawił się projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, który ma dostosować polskie prawo do unijnych przepisów. Ma to nie tylko poprawić skuteczność systemu gospodarowania odpadami, ale też lepiej chronić środowisko i wspierać finansowo samorządy.
Co się zmieni w sprawie opakowań z plastiku?
Nowy system ma sprawić, że to producenci – a nie mieszkańcy – będą ponosić główne koszty gospodarowania odpadami opakowaniowymi. Projekt zakłada m.in. wprowadzenie opłaty opakowaniowej, która obejmie każdy kilogram wprowadzanego na rynek opakowania. Środki z tych opłat mają trafiać do systemu, który sfinansuje zbieranie, transport, przetwarzanie odpadów, a także działania edukacyjne i analizy składu odpadów.
Więcej o środowisku przeczytacie w tych tekstach:
Istotnym elementem projektu jest promocja tak zwanego ekoprojektowania. Chodzi o to, że producenci zostaną zmotywowani do tworzenia opakowań łatwiejszych do recyklingu lub wielokrotnego użytku, a system zachęt obejmie m.in. ulgi podatkowe. Nowe przepisy mają też przeciwdziałać nadmiernemu zużyciu opakowań i ograniczyć obecność szkodliwych substancji w ich składzie.
Mamy zużywać mniej opakowań
W projekcie przewidziano następujące cele redukcji odpadów opakowaniowych – o 5 proc. do 2030 roku, 10 proc. do 2035 roku i 15 proc. do 2040 roku. Przewiduje się także wprowadzenie minimalnych poziomów użycia opakowań wielokrotnego użytku oraz obowiązkowe systemy kaucyjne. Ma to wesprzeć recykling i ponowne użycie, ale też zmniejszyć obciążenie środowiska.
Obowiązki producentów będą nadzorowane przez marszałków województw, a system ROP realizowany będzie przez NFOŚiGW. Minister klimatu ma nadzorować całość wdrożenia. Projekt przewiduje także dwuletni okres przejściowy, po którym w 2028 roku wygasną dotychczasowe obowiązki dotyczące poziomów recyklingu i opłaty produktowej. Prace nad ustawą prowadzi Ministerstwo Klimatu i Środowiska, a rząd ma przyjąć projekt w trzecim kwartale 2025 roku.
