Firmy już nie zamiotą mobbingu pod dywan. Rząd szykuje przełom
Prostsza definicja mobbingu, wyższe odszkodowania i nowe obowiązki dla firm. Przyjęty przez rząd projekt ustawy antymobbingowej sprawi, że łatwiej będzie udowodnić nękanie w pracy, a minimalne zadośćuczynienie wyniesie blisko 30 tys. zł. Organizacje pracodawców mocno krytykują te przepisy.
Rząd przyjął projekt zmian w Kodeksie pracy dotyczących mobbingu. Teraz trafi do Sejmu, gdzie rozpoczną się dalsze prace. To pierwsza tak duża nowelizacja przepisów o mobbingu od ponad 20 lat. Prace nad projektem szły bardzo opornie, ponieważ walka z mobbingiem wywołuje gwałtowny opór ze strony organizacji biznesowych, które mają duży wpływ na część ugrupowań tworzących rząd.
Prosta definicja mobbingu
Po co nowa ustawa? Chodzi przede wszystkim o uproszczenie definicji i dostosowanie Kodeksu pracy do realiów rynku pracy oraz aktualnej wiedzy psychologicznej. Obecna definicja mobbingu obowiązująca od ponad 20 lat jest absurdalnie skomplikowana i wymaga spełnienia jednocześnie kilku trudnych do udowodnienia warunków.
W praktyce oznacza to, że pracownikom trudno wygrać sprawę w sądzie. Sądy często oddalają roszczenia, gdy brakuje jednego z wymaganych elementów. Wtedy takiego pracownika, któremu nie udało się udowodnić mobbingu, zwykle spotykają negatywne konsekwencje ze strony pracodawcy – łącznie ze zwolnieniem z pracy.
Projekt zakłada uproszczenie definicji i oparcie jej na pojęciu „uporczywego nękania pracownika”. Oznacza to działania powtarzające się, nawracające lub stałe, a nie jednorazowe incydenty. Mobbingiem mogą być zachowania ze strony przełożonego, współpracownika lub podwładnego, zarówno pojedynczej osoby, jak i grupy. Mogą mieć charakter fizyczny, słowny lub nie.
Więcej wiadomości z rynku pracy można przeczytać poniżej:
Nowe przepisy nie będą wymagały udowodnienia złej intencji sprawcy ani wystąpienia poważnych skutków zdrowotnych u pracownika. Wystarczy samo uporczywe nękanie. Za mobbing uznane ma być też nakazywanie innym takich działań lub zachęcanie do nich. Rozszerzenie definicji obejmie m.in. izolowanie pracownika, obraźliwe gesty czy systematyczne poniżanie.
Ograniczyć ryzyko nadużyć
Projekt wprowadza też wyłączenia, aby ograniczyć ryzyko nadużyć. Mobbingiem nie będzie na przykład uzasadniona i merytoryczna krytyka pracy, rozliczanie z obowiązków ani stosowanie zgodnych z prawem kar porządkowych. Ministerstwo Rodziny i Pracy podkreśla, że zmiany mają chronić pracowników, ale jednocześnie zapewnić pracodawcom większą pewność, gdzie przebiega granica dopuszczalnych działań.
Istotną nowością jest minimalna wysokość zadośćuczynienia za stwierdzony mobbing. Ma ona wynosić sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia. W tym roku oznacza to kwotę około 27-29 tys. zł. To wyraźnie więcej niż dotychczasowe orzeczenia sądów, które często przyznawały poszkodowanym od kilku do kilkunastu tysięcy złotych.
Zmiany obejmą też obowiązki pracodawców w zakresie przeciwdziałania mobbingowi. Firmy zatrudniające co najmniej dziewięciu pracowników będą musiały wprowadzić zasady postępowania w formie pisemnej lub elektronicznej. Mniejsze firmy nie będą jednak zobowiązane do formalnych dokumentów, ale powinny jasno przekazać pracownikom procedury reagowania na naruszenia.
Projekt wywołał mieszane reakcje. Rząd i organizacje pracownicze oceniają go jako krok w stronę lepszej ochrony zatrudnionych. Część pracodawców i prawników reprezentujących organizacje biznesowe obawia się jednak niejasności interpretacyjnych i możliwych nadużyć.
