Koniec „prokurator sprawdza prokuratora”. Wchodzi sąd
Rząd przyjął nowelizację Kodeksu karnego skarbowego. Osoby, które nie są stronami postępowania, na przykład świadkowie, zyskają większą ochronę swoich praw dzięki sądowej kontroli decyzji prokuratora.
Rząd przyjął nowelizację Kodeksu karnego skarbowego, która obywatelom ma dać dodatkową gwarancję ochrony swoich praw. Zmiany wprowadzone przez Ministerstwo Sprawiedliwości dotyczą głównie osób niebędących stronami postępowania karnego skarbowego, takich jak świadkowie czy osoby, których mienie jest zabezpieczane podczas dochodzenia.
Prokurator kontroluje innego prokuratora
Obecnie jest tak, że gdy prokurator odmawia dopuszczenia pełnomocnika osoby niebędącej stroną postępowania, zażalenie na tę decyzję rozpatruje inny prokurator. Teraz taką decyzję będzie badał sąd rejonowy. To oznacza przesunięcie władzy kontrolnej z organu ścigania na sąd, co ma zwiększyć przejrzystość i ograniczyć arbitralność działań prokuratury.
Nowe przepisy przewidują też wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie dopuszczenia pełnomocnika do czasu uprawomocnienia postanowienia sądu. Oznacza to, że prokurator nie będzie mógł samodzielnie wyprosić pełnomocnika z czynności procesowej, dopóki sąd nie potwierdzi swojej decyzji, co w praktyce daje obywatelom realną ochronę prawną już na etapie śledztwa.
Sąd rozpoznający zażalenie będzie zobowiązany do działania niezwłocznie, maksymalnie w ciągu 7 dni od otrzymania akt sprawy. To bardzo przyspiesza procedurę i zmniejsza ryzyko przedłużania czynności procesowych bez udziału pełnomocnika. Zapewnia też szybkie wsparcie prawne osobom objętym postępowaniem karnym skarbowym.
Więcej w Bizblogu o podatkach:
Ministerstwo Sprawiedliwości przekonuje, że zmiana jest konieczna, aby zapewnić zgodność przepisów z Konstytucją RP. Obecna procedura narusza konstytucyjne prawo do sądu i możliwość kontrolowania decyzji organów ścigania.
Prokurator zachowa asa w rękawie
Projekt ustawy odpowiada też na wcześniejszą krytykę obecnych przepisów. Rzecznik Praw Obywatelskich, Naczelna Rada Adwokacka i Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego wskazywały na brak odpowiednich gwarancji procesowych dla osób niebędących stronami postępowania. Nowelizacja wprowadza rozwiązania, które mają te luki skutecznie uzupełnić.
Ministerstwo podkreśla, że w sprawach karnych i skarbowych granica między świadkiem a podejrzanym bywa płynna. Sądowa kontrola ma chronić osoby, które mogą de facto uczestniczyć w czynnościach procesowych, zapewniając im prawo do profesjonalnej pomocy prawnej i minimalizując ryzyko błędnej oceny ich interesu przez prokuratora.
Nowelizacja przewiduje też wyjątki dla bezpieczeństwa śledztwa. Prokurator będzie mógł przeprowadzić czynność bez udziału pełnomocnika w sytuacjach nagłych lub związanych z ochroną informacji niejawnych. Dzięki temu nowe przepisy mają łączyć ochronę praw obywateli z koniecznością sprawnego i bezpiecznego prowadzenia postępowań karnych skarbowych.
