Pieniądze od rodziców, auto od dziadka. Kiedy trzeba zgłosić darowiznę
Otrzymanie pieniędzy od rodziców, mieszkania od dziadków czy samochodu od rodzeństwa często wydaje się zwykłą rodzinną pomocą. W praktyce jednak wiele takich sytuacji podlega obowiązkowi zgłoszenia do urzędu skarbowego. Dowiedz się, kiedy trzeba ujawnić fakt otrzymania darowizny.
Czym jest darowizna w świetle prawa?
Darowizna to, zgodnie z definicją, nieodpłatne przekazanie majątku innej osobie. Może dotyczyć pieniędzy, samochodu, mieszkania, działki, udziałów w firmie czy innych wartościowych rzeczy. Najczęściej darowizny występują między członkami rodziny, ale przepisy obejmują również osoby niespokrewnione.
Wielu błędnie zakłada, że przelew od rodzica albo prezent ślubny nie wymaga żadnych formalności, a tak naprawdę mamy tutaj do czynienia z darowizną. Ponadto urząd skarbowy bierze pod uwagę zarówno jednorazowe przekazanie pieniędzy, jak i sumę darowizn otrzymanych od tej samej osoby w ciągu pięciu lat. Zgodnie z przepisami, część osób może skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od darowizny. Dotyczy to tzw. zerowej grupy podatkowej, do której należą między innymi małżonkowie, rodzice, dzieci, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo, ojczym czy macocha. Aby jednak skorzystać ze zwolnienia, zwykle trzeba zgłosić darowiznę na formularzu SD-Z2.
Więcej o podatkach przeczytasz w Bizblog Spider's Web
Kiedy zgłoszenie darowizny jest obowiązkowe?
Ustawowy limit kwoty darowizny dla osób z pierwszej grupy podatkowej wynosi obecnie 36 120 zł. Jeśli łączna wartość majątku otrzymanego od jednej osoby w ciągu pięciu lat przekroczy tę kwotę, konieczne jest zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego. W praktyce oznacza to, że urząd analizuje wszystkie przekazane środki od jednej osoby w określonym czasie. Nie liczy się wyłącznie pojedynczy przelew. Jeśli rodzice regularnie przekazują dziecku pieniądze, suma tych wpłat może przekroczyć limit i wywołać obowiązek zgłoszenia.
Warto pamiętać, że obowiązek może dotyczyć również darowizn rzeczowych. Samochód, mieszkanie, działka czy kosztowna biżuteria także podlegają przepisom o podatku od spadków i darowizn. Jeżeli darowizna została sporządzona u notariusza, sytuacja wygląda inaczej. W takim przypadku to notariusz przekazuje informacje do urzędu skarbowego, dlatego obdarowany zazwyczaj nie musi już samodzielnie składać formularza SD-Z2.
Formularz SD-Z2 – kto powinien go złożyć?
Formularz SD-Z2 składają osoby należące do najbliższej rodziny, które chcą skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku. Dotyczy to zarówno darowizn pieniężnych, jak i przekazania innych składników majątku. Dokument należy złożyć między innymi wtedy, gdy rodzice przekazują dziecku środki na zakup mieszkania, dziadkowie darują wnukowi samochód albo rodzeństwo przekazuje sobie większą sumę pieniędzy. Są to osoby, które należą do tzw. zerowej grupy podatkowej. Mogą one przekazać najbliższym dowolną darowiznę, jednak jeśli jej kwota przekracza ustawowy limit, wymaga zgłoszenia.
Bardzo istotne jest właściwe udokumentowanie przekazania środków. W przypadku pieniędzy urząd może wymagać potwierdzenia przelewu bankowego lub przekazu pocztowego. Gotówka wręczona „do ręki” może uniemożliwić skorzystanie ze zwolnienia podatkowego.
Termin na zgłoszenie darowizny
Ustawowy termin na zgłoszenie darowizny to sześć miesięcy. Tyle czasu ma obdarowany na złożenie formularza SD-Z2 od momentu powstania obowiązku podatkowego. W przypadku darowizny pieniężnej termin ten liczy się zwykle od dnia otrzymania pieniędzy. Jeśli środki zostały przekazane przelewem, będzie to moment ich wpływu na konto bankowe.
Przekroczenie terminu ustawowego może mieć bardzo poważne konsekwencje. Nawet jednodniowe spóźnienie może oznaczać utratę prawa do zwolnienia podatkowego. W takiej sytuacji urząd skarbowy może naliczyć podatek zgodnie z obowiązującymi stawkami. Jeszcze bardziej problematyczna jest sytuacja, gdy urząd sam wykryje niezgłoszoną darowiznę podczas kontroli. W określonych przypadkach może zostać zastosowana sankcyjna stawka podatku wynosząca 20 proc. wartości majątku.
Ukończyła finanse i rachunkowość, specjalizuje się w tematyce prawa podatkowego oraz finansów przedsiębiorstw. Doświadczenie zawodowe zdobywała, prowadząc księgowość firm o różnym profilu działalności. W Bizblogu pisze poradniki dotyczące podatków, prowadzenia firmy i finansów.