Inflacja tylko złapała zadyszkę. 21 z 22 branż w Polsce planuje podnosić ceny
Prognostyczny wskaźnik dotyczący cen zatrzymał się po trzech miesiącach wzrostu. Niestety nie oznacza to, że zmieniają się w Polsce tendencje inflacyjne. Presja na podwyżki cen jest dziś 10 razy większa niż przed rokiem.
Listopad przyniósł wyhamowanie Wskaźnika Przyszłej Inflacji (WPI). Miernik ten – prognozujący z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem kierunek zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych – zatrzymał się na poziomie 90,5 pkt, czyli dokładnie takim jak w październiku. Wcześniej przez trzy miesiące nieprzerwanie rósł. Autorzy WPI, czyli eksperci Biura Inwestycji i Cykli Ekonomicznych (BIEC), studzą jednak optymizm odnośnie do tego, co dalej będzie się działo z cenami w Polsce.
CPN to za mało, by zawrócić inflację
Obecne wyhamowanie nie zapowiada odwrotu od tendencji inflacyjnych w kierunku dezinflacji – mówi bez ogródek prof. Maria Drozdowicz, autorka badań i szefowa BIEC.
A to dlatego, że wciąż nie widać stabilizacji w przebiegu konfliktu na Bliskim Wschodzie – głównego winowajcy podwyższonej inflacji (nie tylko zresztą w Polsce). W tym przypadku geopolityka uderza przede wszystkim w rynki surowcowe, o czym kierowcy przypominają sobie dość boleśnie za każdym razem, gdy podjeżdżają na stację zatankować swoje auta.
Sytuacja w rejonie Zatoki Perskiej jest, mimo upływu miesięcy, niestabilna, więc trudno oczekiwać uspokojenia cen na bezpośrednio z nią powiązanych rynkach. Tymczasem prognozy Banku Światowego – o czym przypominają eksperci BIEC – zakładają na 2027 r. wzrost cen surowców o około 23 proc., przy czym te energetyczne podrożeć mają o prawie jedną trzecią (32 proc.), a żywnościowe przeciętnie o 10 proc.
Wprawdzie w Polsce tendencje inflacyjne częściowo łagodzi kolejna odsłona rządowego programu Ceny Paliwa Niżej (CPN), jednak o rozprzestrzenianiu się inflacji na całą gospodarkę świadczy, zdaniem prof. Drozdowicz, wysokie tempo wzrostu cen producentów (Producer Price Index, PPI).
W ujęciu rocznym we wrześniu inflacja producentów wyniosła 6,1 proc., choć jeszcze kilka miesięcy temu PPI notował w Polsce wartości ujemne (deflacja oznaczała, że ceny – nie dość, że nie rosły – to wręcz z roku na rok spadały). Ale to już przeszłość, a o deflacji możemy na dłużej zapomnieć. Podwyższone tempo wzrostu cen utrzymuje się również w sektorze usług (5,3 proc. r/r), z czego najszybciej drożeją usługi medyczne oraz transportowe i logistyczne (po około 7 proc. w skali roku).
Firmy będą podnosić ceny
To niejedyny niepokojący sygnał dla naszych portfeli.
O nieustępującej presji na wzrost cen świadczą również rosnące od kilku miesięcy oczekiwania inflacyjne przedsiębiorstw przetwórstwa przemysłowego – zauważa prof. Drozdowicz.
W październikowych badaniach GUS przewaga odsetka firm planujących w najbliższych miesiącach podwyżki cen nad tymi planującymi ich obniżenie wzrosła do ponad 10 pkt proc. wobec 1 pkt proc. przed rokiem. Spośród 22 badanych branż jedynie w jednej przeważają tendencje do obniżania cen. Chodzi o przemysł skórzany, który – jak tłumaczą eksperci BIEC – w ostatnim czasie borykał się z trudnościami i utracił sporą część swoich dotychczasowych rynków eksportowych.
W pozostałych branżach zdecydowanie dominują plany podwyżek, zaś liderami wzrostu cen są: przemysł energetyczny oraz przetwórstwo metalowe i chemiczne, czyli branże wysoko energochłonne – wymienia Maria Drozdowicz.
Niepokoić może również to, że im większa firma, tym deklaracje podwyżek silniejsze. Zdaniem szefowej BIEC może to spowodować, że z czasem tendencja ta przeniesie się także do małych i średnich przedsiębiorstw.
Pocieszające natomiast, że w październiku osłabiły się oczekiwania inflacyjne wśród polskich konsumentów. Choć – co do tego analitycy nie mają wątpliwości – wiąże się to z ograniczeniami, jakie na ceny benzyny i oleju napędowego wprowadził uruchomiony na początku miesiąca wspomniany program CPN. W stosunku do badań z września zmniejszył się odsetek konsumentów spodziewających się szybszego niż dotąd tempa wzrostu cen na rzecz tych, którzy uważają, że będą one rosły w tempie dotychczasowym lub nieco wolniej.
Więcej wpisów o gospodarce na Bizblog Spider's Web
Obligacje, moce i ceny
Oczekiwania inflacyjne rynków finansowych, wyrażone rentownością obligacji skarbowych o długim okresie zapadalności (10 lat), to kolejny wymieniany przez autorów WPI czynnik wpływający na przyszłe tempo wzrostu cen towarów i usług (CPI).
Rynkowe rentowności polskich 10-latek rosną nieprzerwanie od kilku miesięcy, co jest wyrazem obaw rynku nie tylko o stabilność cen, ale również o wysokość długu i deficytu budżetowego – wskazuje Maria Drozdowicz.
Ostatnim wymienionym przez nią czynnikiem zagrażającym stabilności cen w Polsce jest rosnące wykorzystanie mocy produkcyjnych w sektorze przetwórstwa przemysłowego. W trzecim kwartale 2026 r. średni odsetek wykorzystania mocy w polskim przemyśle nieznacznie przekroczył 79 proc., wobec 78 proc. w drugim kwartale i podobnej wartości przed rokiem.
Ten niewielki wzrost może przenieść się na inflację producentów i z pewnym opóźnieniem na inflację konsumencką – ostrzega szefowa BIEC.
Jak tłumaczy, wzrost wykorzystania mocy produkcyjnych wiąże się bowiem z nieproporcjonalnie większym skokiem kosztów utrzymywania i remontów parku maszynowego w firmach – głównie za sprawą wyższego popytu i drożejących usług serwisowych.
Pierwsze teksty o gospodarce i biznesie publikował w latach 90. w „Pulsie Biznesu”. Pracował w „Życiu” i „Życiu Warszawy”, a po powrocie do „PB” został redaktorem prowadzącym. Współtworzył i kierował miesięcznikiem „EduFakty” oraz dwumiesięcznikiem „Uczę Nowocześnie”, organizował konferencje i wykładał. W 2017 r. pracował w redakcjach ekonomicznych WP, rok później trafił do „Forbesa”. Absolwent dziennikarstwa UW oraz studiów podyplomowych z polityki pieniężnej i bankowości centralnej (INE PAN, NBP).