Dostałeś darowiznę od rodziców, ale musisz zapłacić podatek? To może się niedługo zmienić, bo NSA zaskarżył obowiązujące przepisy do Trybunału Konstytucyjnego. TK może złagodzić obecny rygoryzm skarbówki w traktowaniu darowizn od najbliższych.
Sprawa podatku od darowizn od najbliższej rodziny trafiła już do Trybunału Konstytucyjnego. Właśnie zarejestrowano w TK pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące zasad zwolnienia z podatku. Chodzi o sytuację, w której rodzice przekazują dziecku gotówkę, ale to ono samodzielnie wpłaca ją na swoje konto. Dziś w takiej sytuacji skarbówka nalicza podatek, ale NSA ma wątpliwości, czy tak powinno być.
Jak przekazać darowiznę?
Spór dotyczy kobiety, która we wrześniu 2022 r. otrzymała od rodziców 497 tys. zł. Cała trójka poszła do banku, gdzie córka wpłaciła gotówkę na własny rachunek. Na potwierdzeniu jako wpłacająca figurowała jednak ona sama, a w tytule transakcji widniało tylko słowo „wpłata”. Skarbówka uznała, że dokument nie potwierdza wymaganego przekazania pieniędzy przez darczyńców.
Urzędnicy skarbówki odmówili kobiecie zwolnienia z podatku od darowizny. Uznali, że potwierdzenie wpłaty własnej nie dowodzi, iż pieniądze trafiły na konto bezpośrednio od rodziców. Inaczej ocenił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który uchylił decyzję fiskusa. WSA stwierdził, że nie można pomijać rzeczywistego pochodzenia pieniędzy tylko dlatego, że wpisano inny tytuł wpłaty.
Skarbówka nie dała jednak za wygraną i zaskarżyła wyrok do NSA. Ten nabrał wątpliwości w sprawie uzależniania zwolnienia od technicznego szczegółu na potwierdzeniu, gdy można bez problemu wykazać, że pieniądze rzeczywiście pochodziły od rodziców. Ostatecznie w lutym 2026 r. NSA skierował pytanie do Trybunału Konstytucyjnego i zawiesił postępowanie. Sprawa została już zarejestrowana w TK i otrzymała sygnaturę P 16/26.
Czytaj w Bizblog Spider's Web o darowiznach
Trybunał zbada teraz, czy przepisy wymagające udokumentowania otrzymania pieniędzy dowodem przekazania ich na rachunek bankowy są zgodne z Konstytucją RP. TK weźmie pod uwagę takie zasady jak jasność prawa, równe traktowanie obywateli oraz ochrona własności i rodziny.
Szansa na zwrot podatku od darowizny
To sprawa, która może dotyczyć tysięcy ludzi w Polsce. Wystarczy drobny błąd w sposobie przekazania darowizny od najbliższych i może skończyć się wysokim podatkiem. Najbezpieczniej zrobić przelew bankowy, ale dozwolone jest też wpłacenie w banku gotówki na konto obdarowywanego, choć musi to być udokumentowane. Gdy bowiem ojciec czy matka najpierw wręczą gotówkę dziecku, a ono wpłaci ją samodzielnie, to z ulgi podatkowej nici.
Dlaczego przepisy są tak skonstruowane? Wymóg twardych dowodów bankowych ma zapobiec sytuacji, w której darowizna jest fikcyjna i jest sposobem zalegalizowania nieujawnionych dochodów. NSA wskazuje jednak, że istnieją inne narzędzia do walki z nadużyciami, w tym odpowiedzialność karna skarbowa i sankcyjny podatek w określonych przypadkach. NSA uważa, że pozbawienie zwolnienia z powodu sposobu wypełnienia bankowego dokumentu może być zbyt surowe, zwłaszcza gdy pochodzenie pieniędzy da się udowodnić.
Nie wiadomo na razie, kiedy Trybunał Konstytucyjny zajmie się tą sprawą, zwłaszcza że obecnie zajęty jest głównie politycznymi przepychankami wokół Macieja Berka. Jeśli jednak TK zakwestionuje obowiązujące zasady, wielu podatników może dostać podstawę do wznowienia zakończonych postępowań. Nie oznacza to automatycznego zwrotu podatku, bo wszystko zależy od okoliczności konkretnej sprawy, ale będzie szansa na walkę o taki zwrot.
Tematyką ekonomiczną zajmuje się od dziesięciu lat. Od 2014 do 2019 r. był dziennikarzem Money.pl, wcześniej współtworzył serwisy Mototok.pl i Biztok.pl w ramach Grupy O2, a następnie Wirtualnej Polski. W Bizblogu pisze o biznesie, prawie i podatkach.