Uczelnie surowo ukarane przez UOKiK. Studenci odzyskają pieniądze
Choć prawo nie pozwalało na podwyżki, to czesne rosło dla tysięcy studentów – mówi prezes UOKiK Tomasz Chróstny. Urząd uderza w dwie uczelnie i nakazuje zwrot pieniędzy. Niektórzy studenci mogą odzyskać nawet tysiące złotych.
Prezes UOKiK zakwestionował praktyki dwóch uczelni Uniwersytetu SWPS w Warszawie oraz Politechniki Lubelskiej. Jak ustalił urząd, studenci płacili wyższe czesne mimo obowiązujących przepisów, które tego zabraniały. Teraz uczelnie mają oddać pieniądze.
Podwyżki mimo zakazu
Sprawa dotyczy sytuacji sprzed września 2023 r. Wtedy obowiązywała zasada, że raz ustalone czesne nie mogło się zmienić przez cały cykl studiów.
💸 Ile możesz odzyskać?
Zwrot obejmuje różnicę między:
- czesnym zapisanym w umowie na początku studiów
- a faktycznie pobieranymi, wyższymi opłatami
W praktyce:
- kilkaset złotych za semestr
- nawet kilka tysięcy złotych w całym cyklu studiów
Co zrobić?
- czekaj na informację od uczelni
- sprawdź maila i stronę uczelni
- przygotuj dane do przelewu
Mimo to – jak wskazuje UOKiK – opłaty wzrosły.
Wydałem decyzję dotyczące nielegalnych podwyżek czesnego w trakcie trwania studiów. Do 2023 roku, przed nowelizacją Prawa o Szkolnictwie Wyższym i Nauce, obowiązywał przepis gwarantujący studentom niezmienność ustalonych opłat za studia. Choć prawo nie pozwalało na podwyżki, to czesne rosło dla tysięcy studentów Uniwersytetu SWPS i części uczących się na niestacjonarnych kierunkach Politechniki Lubelskiej – mówi Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.
Na Politechnice Lubelskiej podwyżka objęła studentów niestacjonarnych z roczników 2021/2022 i 2022/2023. Czesne rosło tam nawet o kilkaset złotych za semestr. Podobnie było w przypadku SWPS. W niektórych przypadkach różnice między pierwszym a ostatnim rokiem studiów sięgały kilku tysięcy złotych.
Cena to klucz w płatnej edukacji
UOKiK podkreśla, że w przypadku studiów odpłatnych informacja o cenie jest jednym z najważniejszych elementów umowy.
Studenci nadal mogą ponosić związane z tym koszty. W płatnej formie edukacji cena gra kluczową rolę. Dla osób zawierających umowę z uczelnią niezbędna jest wiedza o tym, jakie są warunki odpłatności za studia, które pozwolą im na uzyskanie planowanego tytułu zawodowego – wskazuje Tomasz Chróstny.
To właśnie dlatego przepisy przez lata chroniły studentów przed zmianą warunków w trakcie studiów.
Więcej o UOKiK w Bizblogu
Uczelnie oddadzą pieniądze
Decyzja UOKiK oznacza nie tylko kary finansowe, ale przede wszystkim zwroty dla studentów.
Nakazałem uczelniom zaniechanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów oraz zwrot wszystkich niesłusznie pobranych opłat. Mają też zwrócić studentom różnicę między wpłaconym czesnym, a kwotami obowiązującymi w chwili podpisania umowy. Kary dla Uniwersytetu SWPS i Politechniki Lubelskiej to łącznie blisko 3 mln zł – mówi prezes UOKiK.
🎓 Kogo to dotyczy?
Zwroty obejmą studentów:
- Uniwersytetu SWPS w Warszawie
- Politechniki Lubelskiej
Chodzi o osoby, które zaczęły studia:
- SWPS – w latach 2019/2020 do 2022/2023
- Politechnika Lubelska – w latach 2021/2022 i 2022/2023 (studia niestacjonarne)
Ważne:
- jeśli zacząłeś studia przed 2023/2024 – czesne nie powinno rosnąć
- jeśli rosło – możesz mieć prawo do zwrotu
Na Uniwersytet SWPS nałożono karę ponad 2 mln zł, a na Politechnikę Lubelską – ponad 900 tys. zł. Po uprawomocnieniu się decyzji uczelnie będą musiały poinformować studentów o należnych zwrotach i wypłacić środki.
„Politechnika Lubelska przygotowuje odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Uczelnia podkreśla, że w przypadku studentów kontynuujących kształcenie na kolejnych latach, opłaty nie były podnoszone. Oznacza to, że przez cały okres studiów ponosili oni koszty w stałej, niezmiennej wysokości. Politechnika Lubelska działała zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz z poszanowaniem zasady przejrzystości wobec studentów” – przekazała rzeczniczka PL Iwona Czajkowska-Deneka.
Stanowisko SWPS jest podobne.
Znamy treść decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Stanowczo się z nią nie zgadzamy. Podkreślamy, że decyzja wydana przez UOKiK nie jest prawomocna – informuje Renata Czeladko, rzeczniczka prasowa Uniwersytetu SWPS.
Dodaje, że uczelnia będzie się odwoływać, a dla dobra postępowania nie chce tej sprawy szerzej komentować.
Ponadto uważamy, że art. 80 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2018 r. do 5 września 2023, budzi wątpliwości konstytucyjne. Będziemy tę kwestię szczegółowo analizować. Sprawa nie ma wpływu na bieżące funkcjonowanie uczelni – dodaje.
Co zmieniło się od 2023 r.
UOKiK przypomina, że od roku akademickiego 2023/2024 uczelnie mogą już podnosić czesne, ale tylko na określonych zasadach – raz w roku i maksymalnie o wskaźnik inflacji.
To jednak nie dotyczy studentów, którzy rozpoczęli naukę wcześniej. W ich przypadku nadal obowiązują warunki ustalone w momencie podpisania umowy.
