Firma chce się pozbyć 5000 kurierów. Dostawy zamierza powierzyć zewnętrznym partnerom. To jednak nie zamyka sprawy. Państwowa Inspekcja Pracy sprawdzi, czy umowy-zlecenia zawierane przez Pyszne.pl z pracownikami, nie powinny być etatami, a ZUS może zażądać zapłaty zaległych składek nawet za pięć lat wstecz.
Operator Pyszne.pl, spółka Takeaway Express Poland, zapowiedział rozwiązanie wszystkich dotychczasowych umów z kurierami. Zmiana ma nastąpić do końca sierpnia. Osoby, które nadal będą chciały rozwozić zamówienia, będą mogły starać się o umowę z jednym z pięciu partnerów flotowych.
Formalnie nie są to zwolnienia grupowe, ponieważ kurierzy pracują na podstawie umów cywilnoprawnych. Pyszne.pl podkreśla, że nie rezygnuje z dostaw, tylko zmienia model ich organizacji. Nie oznacza to jednak, że każdy z około 5 tys. kurierów otrzyma nową umowę. Warunki współpracy będą również ustalali pośrednicy, a nie bezpośrednio Pyszne.pl.
Rozwiązanie umowy nie zatrzyma PIP
Po sygnałach od związkowców ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zwróciła się do Głównego Inspektora Pracy o pilne sprawdzenie podstaw zatrudnienia kurierów. Kontrolę prowadzi Okręgowy Inspektorat Pracy we Wrocławiu, gdzie zarejestrowana jest spółka.
Inspektorzy mają ustalić, jak praca wyglądała w rzeczywistości. Sprawdzą między innymi, czy kurierzy wykonywali obowiązki osobiście, w wyznaczonym czasie, według zasad ustalonych przez firmę i pod jej kierownictwem. Takie warunki mogą wskazywać, że pod nazwą umowy-zlecenia krył się stosunek pracy.
Zapowiedź zakończenia ich kontraktów w najbliższym czasie nie powstrzyma naszych kontroli – podkreśla Janusz Krasoń, Główny Inspektor Pracy.
Szef PIP zapowiada, że tam, gdzie będzie to uzasadnione, inspektorzy najpierw wydadzą polecenia zamiany umów cywilnoprawnych na etaty. Jeżeli firma ich nie wykona, PIP może wydać decyzje administracyjne stwierdzające istnienie stosunku pracy.
Więcej o Pyszne.pl
Rozwiązanie umowy w czasie kontroli nie przekreśli możliwości wydania takiej decyzji.
Ewentualne rozwiązanie, wypowiedzenie lub wygaśnięcie umowy cywilnoprawnej w trakcie kontroli nie będzie stanowiło przeszkody do wydania decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy – wskazuje Janusz Krasoń.
Zlecenia mogą zmienić się w zwolnienia grupowe
Wynik kontroli może całkowicie zmienić prawną ocenę planów Pyszne.pl. Jeżeli PIP uzna, że kurierzy powinni byli pracować na etatach, zakończenie współpracy może zostać potraktowane jako zwolnienie pracowników.
Przy skali sięgającej około 5 tys. osób zastosowanie mogłaby znaleźć ustawa o zwolnieniach grupowych. Oznaczałoby to między innymi obowiązek przeprowadzenia konsultacji ze związkiem zawodowym oraz wypłacenia zwalnianym osobom odpraw.
W mojej ocenie szczególnie pilna jest weryfikacja podstawy zatrudnienia kurierów i kurierek w Pyszne.pl – napisała Agnieszka Dziemianowicz-Bąk we wniosku do Głównego Inspektora Pracy.
Inspekcja nie przesądziła jeszcze, że umowy kurierów rzeczywiście powinny zostać uznane za etaty. Ma to dopiero wykazać kontrola. Główny inspektor zapowiada jednak, że zakończenie kontraktów nie pozwoli firmie uniknąć oceny dotychczasowego modelu zatrudnienia.
ZUS może sięgnąć pięć lat wstecz
Równolegle kontrole rozpoczął Zakład Ubezpieczeń Społecznych. ZUS nie będzie rozstrzygał, czy kurierów łączył z firmą stosunek pracy. Sprawdzi natomiast, czy zostali zgłoszeni do ubezpieczeń z właściwego tytułu i czy prawidłowo obliczano należne składki.
W przypadku stwierdzenia, że tytuł do ubezpieczeń nie odpowiada faktycznie świadczonej pracy, ZUS może dokonać ustalenia właściwego tytułu do ubezpieczeń – czytamy w komunikacie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Jeżeli kontrolerzy wykryją nieprawidłowości, płatnik może zostać zobowiązany do zapłaty składek nawet za pięć lat wstecz. Chodzi więc nie tylko o przyszłość kurierów, ale także o sposób rozliczania ich pracy w poprzednich latach.
ZUS przypomina, że już wcześniej kwestionował praktyki stosowane w pracy platformowej. Kontrole dotyczyły między innymi dodatkowych umów na wynajem pojazdu. Wynagrodzenie z tych umów zależało od liczby kursów i przejechanych kilometrów, co – zdaniem ZUS – miało służyć obchodzeniu przepisów dotyczących składek.
Kontrole obejmą także partnerów flotowych
Resort pracy zapowiada, że nie zamierza ograniczać działań wyłącznie do Pyszne.pl. Kontrole mogą obejmować inne platformy oraz partnerów flotowych, czyli pośredników formalnie zawierających umowy z kurierami.
Państwo – ministerstwo, ZUS, PIP – reaguje i będzie reagować w sytuacji, w której pojawiają się sygnały o stosowaniu nieprawnych umów-zleceń czy jakichkolwiek innych form zatrudnienia wykorzystywanych w sytuacji stosunku pracy – mówi Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej.
Równolegle Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje ustawę wdrażającą unijną dyrektywę dotyczącą pracy za pośrednictwem platform. Wniosek o wpisanie projektu do wykazu prac legislacyjnych rządu ma zostać złożony do końca lipca.
Nowe przepisy mają ułatwić ocenę, czy osoba formalnie wykonująca zlecenia jest w rzeczywistości pracownikiem. Dzięki wcześniejszej reformie PIP takie sprawy nie będą musiały od początku trafiać do sądu pracy. Inspekcja może rozpocząć postępowanie i wydać decyzję administracyjną.
Szef redakcji Bizblog.pl. W mediach od 30 lat. Pisze o małym biznesie, podatkach i finansach osobistych. Do Spidersweb.pl przeszedł z Wirtualnej Polski, gdzie najpierw był szefem wydawców Money.pl, a potem zastępcą redaktora naczelnego. Pierwszą posadę w mediach dostał w „Gazecie Wyborczej”, pracował w „Pulsie Biznesu”, „Życiu”, miesięczniku „Pieniądz”, „Businessman Magazine”, Miesięczniku Finansowym „BANK”. W tym ostatnim był redaktorem prowadzącym kilku edycji prestiżowych raportów „Największe banki w Polsce“ oraz „IT@BANK”.