Skarbówka przyczepiła się do nich bez sensu. Ratunek przyszedł ostatniej chwili

Naczelny Sąd Administracyjny stanął po stronie spółki, która przez blisko dwa lata walczyła o możliwość złożenia odwołania od decyzji podatkowej. NSA uznał, że fiskus nieskutecznie doręczył pismo, ponieważ wysłał je innym kanałem niż ten wskazany przez pełnomocnika spółki. W efekcie wcześniejsze rozstrzygnięcia skarbówki i sądu pierwszej instancji zostały uchylone.

Historia zaczęła się od postępowania dotyczącego rozliczenia VAT-u za drugą połowę 2013 roku. Spółkę reprezentował profesjonalny pełnomocnik, który w pełnomocnictwie wyraźnie wskazał adres w systemie ePUAP jako miejsce doręczania urzędowej korespondencji. Mimo to urząd skarbowy postanowił przesłać decyzję do e-Urzędu Skarbowego.

Dlaczego skarbówka wysłała pismo nie tam, gdzie wskazał pełnomocnik spółki? Urzędnicy uznali, że skoro mężczyzna kiedyś w swoich prywatnych sprawach podatkowych zaakceptował doręczenia przez e-Urząd Skarbowy, to zgoda ta obowiązuje także wtedy, gdy reprezentuje klientów. Pełnomocnik się tego nie spodziewał i nie odebrał korespondencji, bo oczekiwał jej przez ePUAP.

Dla skarbówki doszło do tak zwanego doręczenia zastępczego, a decyzję uznała za skutecznie doręczoną 8 lipca 2024 r.. Kiedy spółka dowiedziała się o sprawie i w listopadzie złożyła odwołanie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił jego rozpatrzenia. Uznał, że czternastodniowy termin już dawno minął, więc sprawa została zamknięta z powodów proceduralnych.

Więcej naszych wpisów o podatkach

Spółka odwołała się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ale ten podzielił stanowisko skarbówki. W ocenie WSA zgoda na doręczenia przez e-Urząd Skarbowy miała charakter ogólny i obowiązywała niezależnie od tego, czy pełnomocnik działał we własnym imieniu, czy reprezentował spółkę. Sąd uznał więc, że decyzja została doręczona prawidłowo, a odwołanie wpłynęło po terminie.

Spółka nie odpuściła i odwołała się do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ten całkowicie zmienił ocenę całej sytuacji. W siedmioosobowym składzie uchylił zarówno wyrok WSA, jak i postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. NSA uznał, że skoro w pełnomocnictwie do konkretnej sprawy wskazano ePUAP jako adres do doręczeń, organ nie miał prawa samodzielnie wybrać innego systemu do przekazania decyzji.

To oznacza, że decyzja nie została skutecznie doręczona, a termin na wniesienie odwołania w ogóle nie zaczął biec. W praktyce spółka nie straciła prawa do obrony swoich racji, a organ odwoławczy będzie musiał zająć się jej zarzutami. Warto zaznaczyć, że NSA nie odniósł się do samego sporu o VAT, ale przywrócił spółce możliwość normalnego postępowania odwoławczego.

Sprawa pokazuje, do jak absurdalnej sytuacji może prowadzić zbyt formalne podejście organów państwa. Fiskus zignorował adres wskazany przez pełnomocnika i wysłał decyzję do innego systemu, a następnie uznał, że brak jej odczytania oznacza skuteczne doręczenie. Sąd pierwszej instancji klepnął takie podejście, a dopiero NSA uznał, że prawa podatnika nie mogą zależeć od arbitralnego wyboru kanału komunikacji przez urząd.