Bezzwrotna tylko z nazwy? Oto ryzyka pomocy de minimis
Wsparcie publiczne dla przedsiębiorców w Polsce bardzo często przybiera formę tzw. pomocy de minimis. Dowiedz się, jak rozpoznać, czy otrzymana dotacja jest tego rodzaju pomocą i co to właściwie oznacza.
Czym jest pomoc de minimis?
Pomoc de minimis to szczególny rodzaj pomocy publicznej, który ze względu na swoją relatywnie niewielką wartość, nie wymaga zgłoszenia do Komisji Europejskiej. W praktyce oznacza to uproszczoną procedurę przyznawania wsparcia oraz większą dostępność dla przedsiębiorców.
Pomoc de minimis może przyjmować różne formy – są to m.in.:
- dotacje inwestycyjne,
- szkolenia,
- ulgi podatkowe,
- umorzenia składek lub odsetek.
Jednocześnie środki te nie mogą być wydawane dowolnie - przedsiębiorca musi wykorzystać je zgodnie z celem określonym w programie pomocowym.
Najważniejszą cechą tej formy wsparcia jest limit. Obecnie wynosi on maksymalnie 300 000 euro brutto w okresie trzech lat dla jednego przedsiębiorstwa. Co istotne limit ten:
- dotyczy wszystkich form pomocy de minimis łącznie,
- obejmuje także podmioty powiązane kapitałowo lub organizacyjnie,
- liczony jest w sposób „ruchomy”, czyli zawsze dla trzech lat wstecz od momentu przyznania nowej pomocy .
Jak sprawdzić, czy dotacja jest pomocą de minimis?
Najprostszym sposobem sprawdzenia, czy dotacja przybiera formę pomocy do minimis jest analiza dokumentów - regulaminu, umowy lub ogłoszenia o naborze. Informacja o tym, jaki charakter ma wsparcie, powinna być wskazana wprost. Ponadto instytucje udzielające wsparcia mają obowiązek poinformować o tym beneficjenta. Każdorazowo po przyznaniu takiej pomocy przedsiębiorca otrzymuje specjalne zaświadczenie. Dokument ten zawiera m.in.:
- wartość pomocy,
- datę jej przyznania,
- podstawę prawną.
To podstawowy dowód potwierdzający, że dana dotacja jest pomocą de minimis. Przedsiębiorca może również sprawdzić historię otrzymanej pomocy w publicznych rejestrach, np. w systemie prowadzonym przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jest to szczególnie ważne przed złożeniem wniosku o kolejne wsparcie, ponieważ przy ubieganiu się o nową dotację przedsiębiorca musi przedstawić informacje o dotychczas otrzymanej pomocy de minimis. Na tej podstawie instytucja ocenia, czy nie zostanie przekroczony limit.
Czytaj także na Bizblog.pl:
Co zmienia kwalifikacja dotacji jako pomoc de minimis?
Najważniejszą konsekwencją jest konieczność pilnowania limitu 300 tys. euro. Po jego wyczerpaniu przedsiębiorca nie może otrzymać kolejnej pomocy w tej formule. W praktyce oznacza to, że:
- duże projekty mogą wymagać innego rodzaju wsparcia,
- kolejne dotacje mogą być częściowo ograniczone.
Beneficjent musi przechowywać dokumentację dotyczącą otrzymanej pomocy, aby móc ją przedstawić w razie kontroli. Dotyczy to m.in.:
- wniosków,
- umów,
- zaświadczeń.
Każda nowa dotacja wymaga analizy wcześniejszego wsparcia. Dotyczy to także sytuacji połączenia firm, podziału przedsiębiorstwa lub powstania powiązań kapitałowych.
Co istotne, środki z pomocy de minimis muszą być wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem określonym w programie. Nie można ich wykorzystać dowolnie, nawet jeśli formalnie są to środki „bezzwrotne”. Korzystanie z pomocy de minimis może ograniczyć możliwość uzyskania kolejnych dotacji w tej formule. Z tego powodu przedsiębiorcy często planują wykorzystanie limitu strategicznie.
Nieświadome przekroczenie limitu pomocy de minimis może skutkować koniecznością zwrotu części lub całości otrzymanego wsparcia. Dlatego tak istotne są: bieżące monitorowanie wykorzystanego limitu, analiza dokumentów, a w niektórych przypadkach nawet konsultacja z instytucją przyznającą dotację.
