PKO BP z gigantyczną karą. UOKiK: bank łamał prawa klientów
Największy państwowy bank detaliczny w Polsce dostał olbrzymią karę za niedozwolone zmiany oprocentowania limitu odnawialnego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał stosowane przez PKO Bank Polski zapisy w umowach za nielegalne i nałożył na bank aż 80 mln zł kary. PKO nie przyznaje się do winy i rozważa zaskarżenie decyzji UOKiK-u do sądu.
UOKiK poinformował o nałożeniu na PKO BP prawie 80 mln zł kary za stosowanie niedozwolonych zapisów w umowach dotyczących oprocentowania kredytu konsumenckiego. Chodzi o popularne limity odnawialne, takie jak debet czy kredyt w rachunku. Według UOKiK-u bank przez lata stosował klauzule, które naruszały prawa klientów i podważały zasadę uczciwości umów zawieranych z konsumentami.
Za co PKO BP dostał karę?
Sprawa dotyczy limitów odnawialnych oferowanych do kont osobistych i firmowych, z których klienci korzystają na co dzień. W aneksach do umów stosowanych już od grudnia 2018 r. bank zastrzegał sobie prawo do jednostronnej zmiany oprocentowania takiego debetu. Urząd podkreśla, że podpisując taki dokument, klient banku nie miał realnego wpływu na te zapisy ani możliwości ich negocjowania.
UOKiK uznał te klauzule za niedozwolone. Wyjaśnia, że były napisane niejasno i mało zrozumiale dla przeciętnego klienta. Chodzi o to, że nie wskazywały konkretnie, w jakich sytuacjach bank może zmienić oprocentowanie ani jakie czynniki bierze pod uwagę. Konsument nie wiedział, co dokładnie musi się wydarzyć, aby koszt debetu wzrósł, ani nie mógł tego samodzielnie sprawdzić.
Bank jako silniejsza strona w umowie z konsumentem powinien działać profesjonalnie i transparentnie. Klauzule dotyczące zmiany oprocentowania powinny być sformułowane tak, żeby konsument wiedział, kiedy i w jaki sposób mogą zmienić się koszty kredytu – mówi prezes UOKiK-u Tomasz Chróstny.
Urząd zwraca uwagę, że w umowach brakowało opisu sposobu wyliczania nowej stawki oprocentowania. Nie było wiadomo, jakie elementy mają znaczenie i z jaką wagą są liczone. W praktyce dawało to bankowi bardzo szeroką swobodę działania. Klient nie mógł przewidzieć ani zweryfikować, o ile i dlaczego wzrosną jego odsetki, co naruszało zasadę przejrzystości.
Czytaj w Bizblogu o greenwashingu:
Co konkretnie postanowił UOKiK? Urząd zakazał PKO BP dalszego stosowania tych zapisów i stwierdził ich niedozwolony charakter. Na bank nałożono karę w wysokości dokładnie 79 291 800 zł. UOKiK nakazał też bankowi usunięcie skutków naruszenia, w tym indywidualne poinformowanie klientów SMS-em, e-mailem lub listem oraz publikację oświadczeń w internecie i mediach społecznościowych.
Co to wszystko oznacza dla zwykłych klientów PKO BP? Całkiem sporo. Niedozwolone zapisy tracą moc z mocy prawa i nie trzeba iść do sądu, aby zostały usunięte z umowy. Sądy muszą bowiem brać pod uwagę stanowisko UOKiK-u. Z kolei osoby, które płaciły wyższe odsetki, mogą dochodzić zwrotu nadpłat, powołując się na decyzję UOKiK-u w reklamacjach lub pozwach.
Bank nie przyznaje się do winy
Dlaczego aż 80 mln zł kary? UOKiK wyjaśnia, że kwota ta wynika z kilku czynników. Tłumaczy, że naruszenie trwało ponad siedem lat, dotyczyło bardzo dużej liczby klientów, ponieważ PKO BP jest największym bankiem w Polsce. Co gorsza, w trakcie postępowania w tej sprawie bank nie wycofał się sam z kwestionowanych zapisów. To także wpłynęło na wysokość kary.
Co na to bank? We wpisie w serwisie X PKO PB potwierdził, że otrzymał decyzję UOKiK-u i wyliczył, że sprawa obejmuje ok. 23 tys. umów, czyli mniej niż 3 proc. całego portfela takich produktów. Bank utrzymuje, że chodzi o wzorce stosowane w stosunkowo krótkim okresie – od grudnia 2018 r. do maja 2019 r. PKO BP przekonuje, że „stale podnosi standardy relacji z klientami tak, aby były oparte na równowadze stron oraz przejrzystych zasadach”.
Decyzja Prezesa UOKiK nie jest prawomocna. Gdy zakończymy jej analizę, zdecydujemy o dalszych krokach przewidzianych przepisami prawa, w tym rozważymy odwołanie od decyzji do sądu – pisze bank.
