Nieuczciwe firmy przestaną być bezkarne. Rząd szykuje mocne przepisy
Rząd chce tak zmienić prawo, żeby firmy w końcu dało się skutecznie karać, a nie tylko ich szefów. Nowa ustawa ma sprawić, że w przypadku łamania prawa gospodarczego ściganie winnych będzie szybsze, prostsze i z realnymi karami oraz odszkodowaniami dla poszkodowanych.
W wykazie prac legislacyjnych i programowych rządu pojawił się projekt nowelizacji ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz przepisów o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych. Chodzi o uporządkowanie systemu, który od lat jest żenująco nieskuteczny w ściganiu firm za przestępstwa gospodarcze. Zmiany mają sprawić, że konsekwencje nie będą dotyczyć wyłącznie osób fizycznych, ale także samych organizacji.
Ukaranie firmy to dziś rzadkość
Jak jest teraz? Jeśli nie mówimy o karach od UOKiK-u, to ukaranie firmy jest skomplikowane i w praktyce bardzo rzadko się zdarza. Najpierw trzeba prawomocnie skazać konkretnego menedżera, dopiero potem wykazać związek jego działania z działalnością spółki oraz brak nadzoru. Postępowania trwają latami i często kończą się bez realnych kar dla firm, co stanowi zachętę do nieuczciwych praktyk.
W obecnym stanie prawnym udowodnienie odpowiedzialności podmiotu zbiorowego jest w praktyce bardzo utrudnione - pisze wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha.
Projekt ustawy przewiduje możliwość dobrowolnego poddania się karze przez firmę. W praktyce oznacza to szybsze zakończenie sprawy bez czekania na wyrok wobec konkretnych osób. Jeśli dana firma przyzna się do naruszeń, państwo będzie mogło nałożyć sankcje bez wieloletnich procedur. To ma zwiększyć skuteczność działania organów ścigania i odciążyć sądy oraz ograniczyć wieloletnie spory sądowe.
Jednocześnie wprowadzona zostaje zachęta dla kadry zarządzającej. Jeśli firma zdecyduje się na współpracę i przyjęcie odpowiedzialności, osoby nią kierujące mogą liczyć na łagodniejsze potraktowanie w swoich indywidualnych sprawach karnych. Ma to skłonić przedsiębiorstwa do szybszego reagowania i ograniczenia strategii polegającej na przeciąganiu postępowań.
Czytaj o decyzjach UOKiK-u w Bizblog Spider's Web:
Co ważne, propozycja Ministerstwa Sprawiedliwości kładzie też nacisk na realne rekompensaty dla poszkodowanych. Firmy mają być zobowiązane do naprawienia szkody lub wypłaty zadośćuczynienia, a prokuratorzy zyskają łatwiejsze narzędzia do zabezpieczenia majątku. Dzięki temu środki finansowe mają nie znikać w trakcie postępowania i będą mogły trafić do osób lub instytucji, które faktycznie poniosły straty.
Czarna lista nieuczciwych firm
Zmiany obejmą też Krajowy Rejestr Karny. Nowe rodzaje sankcji wobec firm, w tym obowiązki naprawcze, będą tam odnotowywane. Ma to uporządkować informacje o podmiotach, które naruszyły prawo, i umożliwić łatwiejszą ocenę ich wiarygodności w przyszłych relacjach gospodarczych oraz przy zawieraniu kontraktów z sektorem publicznym i prywatnym oraz instytucji publicznych.
Jeśli nowe przepisy wejdą w życie, państwo ma zyskać skuteczniejsze narzędzia walki z przestępczością gospodarczą. Zamiast długich procesów i symbolicznych kar, nacisk ma zostać położony na szybkie rozstrzygnięcia, zabezpieczenie majątku i realne rekompensaty dla poszkodowanych, przy jednoczesnym uproszczeniu procedur.
