Minister finansów wydał przełomową interpretację w sprawie zagranicznych małżeństw tej samej płci. Nowe wytyczne ujednolicają podejście skarbówki do rozliczeń podatkowych takich par, zrównując ich prawa i obowiązki z małżeństwami zawartymi w Polsce.
Ministerstwo Finansów i Gospodarki wydało z końcem września interpretację ogólną dotyczącą małżeństw osób tej samej płci zawartych legalnie w innym państwie UE i wpisanych do polskich akt stanu cywilnego. Od teraz skarbówka ma je pod względem podatkowym traktować tak samo jak małżeństwa zawarte w Polsce. To efekt zarówno wyroku TSUE, jak i orzeczeń NSA.
Zrównanie przywilejów
Ilekroć w wymienionych na wstępie ustawach podatkowych mowa o „małżonku”, „współmałżonku”, „małżeństwie” lub „związku małżeńskim”, należy przez nie rozumieć nie tylko małżeństwo w ujęciu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ale również małżeństwo zawarte legalnie przez osoby tej samej płci w innym niż Polska państwie członkowskim UE - czytamy w interpretacji MFiG.
Najważniejsza zasada mówi, że jeśli polski urząd uznaje status małżonków dla celów podatkowych, nie może wybierać tylko tych przepisów, które dają podatnikom korzyść. Interpretacja obejmuje więc zarówno ulgi i zwolnienia, jak i obowiązki, ograniczenia oraz gwarancje w postępowaniu podatkowym. Ma tu działać pełna symetria. Nie chodzi więc o pojedynczą ulgę, lecz o całość podatkowego traktowania małżonków.
W praktyce oznacza to m.in. możliwość wspólnego rozliczenia PIT-u, jeśli spełnione są pozostałe warunki ustawowe. Małżonkowie mogą też korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn przewidzianego dla najbliższej rodziny oraz ze zwolnienia dotyczącego pożyczek między małżonkami. Preferencje obejmują też określone relacje z rodziną drugiego małżonka.
...ale obowiązków również
Warto jednak zaznaczyć, że równe traktowanie działa tu też w drugą stronę. Fiskus może egzekwować zaległości podatkowe jednego z małżonków z majątku wspólnego, a przy rozwodzie stosować zasady odpowiedzialności za długi powstałe w czasie wspólności. Małżonkowie są też traktowani jako podmioty powiązane w przepisach o cenach transferowych.
Interpretacja obejmuje też prawa w postępowaniu podatkowym. Małżonek może odmówić zeznań jako świadek w sprawie dotyczącej współmałżonka, a pracownik urzędu powinien zostać wyłączony ze sprawy, jeśli dotyczy ona jego małżonka. Możliwe będzie też opłacenie podatku za drugą osobę.
Osoby te powinny być traktowane na gruncie prawa podatkowego tak jak osoby pozostające w związku małżeńskim w rozumieniu art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - czytamy w interpretacji.
Jak skorzystać z nowych zasad? Potrzebna będzie transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa w polskim Urzędzie Stanu Cywilnego. Sam dokument wydany za granicą nie wystarczy jako wiążący dowód dla skarbówki. Transkrypcja tylko potwierdza wcześniej zawarte małżeństwo, więc skutki podatkowe mogą powstać od dnia ślubu za granicą, a nie od momentu transkrypcji.
Więcej o fundacjach rodzinnych poczytasz w tych tekstach
Jest przy tym ważne zastrzeżenie dotyczące wspólnego PIT-u i innych preferencji zależnych od majątku małżonków. Ministerstwo zaznacza, że sam wpis małżeństwa do polskich akt nie przesądza o istnieniu wspólności majątkowej. Podatnicy muszą wykazać, że taki ustrój wynika z właściwego prawa lub zawartych umów. To może wymagać przedstawienia dodatkowych dokumentów.
Zaznaczmy, że interpretacja MFiG nie zmienia polskiego prawa rodzinnego i nie wprowadza do niego małżeństw jednopłciowych. Zmienia tylko sposób stosowania przepisów podatkowych wobec par, które zawarły takie małżeństwo w innym państwie UE i dokonały transkrypcji.
Tematyką ekonomiczną zajmuje się od dziesięciu lat. Od 2014 do 2019 r. był dziennikarzem Money.pl, wcześniej współtworzył serwisy Mototok.pl i Biztok.pl w ramach Grupy O2, a następnie Wirtualnej Polski. W Bizblogu pisze o biznesie, prawie i podatkach.