169 mld zysku ze złota vs. 36 mld straty. NBP opublikował ważne oświadczenie
Narodowy Bank Polski w sobotę poinformował, że na 9 kwietnia niezrealizowany zysk na rezerwach złota wynosił 169 mld zł. To odpowiedź między innymi na zarzuty minister Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz. Szefowa resortu funduszy w piątkowych „Faktach” TVN stwierdziła, że prezes NBP nie dotrzymał słowa, bo obiecywał olbrzymie zyski, a tymczasem w czwartek poinformował, że bank centralny wykazał stratę w wysokości 35,7 mld zł.
Problem w tym, że obie strony mówią o dwóch różnych rzeczach. Całe zamieszanie zaczęło się od prostego przekazu: skoro NBP wykazuje stratę, to gdzie są zyski ze złota, o których wcześniej mówił prezes banku centralnego przy okazji prezentacji pomysłu na SAFE 0 proc.
NBP odpowiada: zyski są, ale nie w tym miejscu, w którym wielu ich szuka.
W związku z nową falą dezinformacji Narodowy Bank Polski informuje, że w czwartek (9 kwietnia) niezrealizowany zysk na rezerwach złota w zasobach NBP wynosił 169 mld zł – przekazał bank centralny.
To kluczowe zdanie. Pada w nim słowo, które zmienia wszystko: „niezrealizowany”.
Jak to możliwe, że NBP może mieć stratę i jednocześnie zysk
Najprościej mówiąc – chodzi o zasady księgowości banków centralnych. Złoto w bilansie nie jest liczone jak akcje na koncie inwestora. Złoto drożeje, ale ten zysk istnieje tylko na papierze, dopóki NBP go nie zrealizuje. Nie każda więc zmiana ceny automatycznie trafia do wyniku finansowego.
Prezes wyraźnie mówił, że w bilansie złoto jest zapisane w cenie zakupu, nie po cenie rynkowej, bo taka jest europejska zasada księgowości – zauważa Piotr Kuczyński, analityk DI Xelion.
I dodaje wprost:
Ale opowiadanie, że jest strata, a prezes obiecywał zysk ze złota, jest nierozsądne – podkreśla.
Mechanizm jest prosty, choć mało intuicyjny:
- jeśli cena złota rośnie, jego wartość na papierze rośnie
- ale ten wzrost nie trafia do wyniku finansowego
- trafia na specjalne konto przeszacowań
Dopiero sprzedaż złota zamienia ten papierowy zysk w realny wynik.
Co naprawdę obciąża wynik NBP
To tłumaczy, dlaczego w tym samym czasie bank centralny może wykazywać stratę.
Bank miał ponad 20 mld zł zysku z operacji i dużą stratę papierową z powodu umocnienia złotego – stąd ta strata bilansowa – wskazuje Kuczyński.
W praktyce chodzi głównie o kursy walut.
NBP posiada ogromne rezerwy w dolarach i euro. Gdy złoty się umacnia, ich wartość w przeliczeniu na złote spada. To właśnie ten efekt potrafi zjeść wynik finansowy, nawet jeśli inne elementy – takie jak złoto – rosną.
I tu dochodzimy do sedna: wynik finansowy NBP to nie to samo co zmiana wartości jego majątku.
Więcej w Bizblogu o złocie:
169 mld zł na złocie. Ale bez wpływu na budżet
Podana przez NBP kwota (169 mld zł) robi ogromne wrażenie. Pokazuje, jak bardzo wzrosła wartość złota w ostatnich latach i jak duże znaczenie mają te rezerwy. Ale z punktu widzenia państwa jest jeden problem: tych pieniędzy nie da się po prostu wydać.
Dopóki zysk jest niezrealizowany, nie trafia do wyniku finansowego, a więc nie może zasilić budżetu państwa. To dlatego spór o złoto jest tak gorący. Dotyka bowiem nie tylko księgowości, ale też realnych pieniędzy, które – przynajmniej na razie – istnieją tylko na papierze.
Spór o liczby, czy o narrację
W praktyce obie strony mówią o prawdziwych danych, tylko o innych kategoriach. NBP pokazuje wzrost wartości złota. Minister mówi o wyniku finansowym banku. Problem polega na tym, że w debacie publicznej te dwa pojęcia zaczynają się zlewać. A wtedy łatwo o prosty, ale mylący wniosek: skoro jest strata, to znaczy, że „zysk ze złota zniknął”.
Tymczasem nie zniknął. Tylko jeszcze nie stał się zyskiem w sensie księgowym. I właśnie na tym polega cały ten spór.
