Zwykłe bankomaty to już przeżytek. Co sądzicie o paczkobankobutelkomatach?
Polacy coraz częściej płacą telefonem lub kartą, ale z gotówki nie chcą rezygnować. Nowe badanie pokazuje, że fizyczny pieniądz zmienia swoją rolę – z codziennego środka płatniczego staje się raczej zabezpieczeniem na sytuacje awaryjne. A to rodzi pytanie o przyszłość infrastruktury bankomatowej, która powstała w czasach, gdy wypłata gotówki była jedną z najczęstszych operacji finansowych.
Z badania przeprowadzonego przez IBRiS wynika, że 61 proc. Polaków częściej płaci dziś bezgotówkowo niż gotówką, podczas gdy tradycyjny pieniądz preferuje 31 proc. respondentów. Jednocześnie niemal połowa badanych (47 proc.) traktuje gotówkę przede wszystkim jako finansowy „plan B” na sytuacje awaryjne.
To oznacza, że cyfrowa rewolucja w płatnościach postępuje, ale nie prowadzi do całkowitego zniknięcia fizycznego pieniądza.
Bezgotówkowa rewolucja w toku
Najsilniej zmianę widać wśród młodszych użytkowników. W grupie osób przed 40. rokiem życia aż trzy czwarte respondentów deklaruje, że częściej korzysta z płatności cyfrowych niż z gotówki.
Widać też wyraźną zależność między dochodami a sposobem płacenia. Wśród osób zarabiających powyżej 7000 zł netto aż 78 proc. preferuje płatności bezgotówkowe, podczas gdy w grupie o najniższych dochodach (do 2999 zł) taki wybór deklaruje jedynie 28 proc. badanych.
Polska gospodarka staje się więc coraz bardziej cyfrowa, ale tempo tej zmiany jest nierówne.
Smartfon zamiast karty
Badanie pokazuje też rosnącą rolę telefonu w dostępie do gotówki. 36 proc. Polaków przyznaje, że możliwość wypłaty pieniędzy smartfonem pomogła im w sytuacji, gdy pilnie potrzebowali gotówki, a nie mieli przy sobie portfela.
Jednocześnie 44 proc. respondentów deklaruje, że czuje się komfortowo, wypłacając pieniądze z bankomatu bez użycia karty, korzystając wyłącznie z aplikacji mobilnej banku.
Różnice pokoleniowe są tu ogromne. Wśród osób w wieku 18-29 lat aż 72 proc. nie odczuwa dyskomfortu przy takiej operacji, podczas gdy w grupie powyżej 50 lat odsetek ten spada do 24 proc.
To pokazuje, że telefon staje się nowym portfelem – narzędziem, które pozwala zarówno płacić, jak i wypłacać gotówkę.
Ile gotówki wypłacamy
Kiedy Polacy decydują się na wizytę przy bankomacie, zwykle nie wypłacają dużych kwot. Najczęściej jednorazowa wypłata mieści się w przedziale 101-300 zł – taką odpowiedź wskazało 35 proc. badanych.
Na drugim miejscu znalazł się przedział 301-500 zł z wynikiem 19 proc. wskazań, a 18 proc. respondentów wypłaca jednorazowo ponad 800 zł.
Co ciekawe, 13 proc. Polaków deklaruje, że w ogóle nie wypłaca gotówki, a wśród najmłodszych odsetek ten rośnie do 24 proc.
To kolejny sygnał, że fizyczny pieniądz przestaje być podstawowym środkiem płatniczym.
Po co nam gotówka?
Wnioski z badania są dość jasne. Gotówka nie znika z gospodarki, ale przestaje być używana na co dzień. Coraz częściej pełni rolę zabezpieczenia – czegoś, po co sięgamy wtedy, gdy płatność kartą lub telefonem nie działa.
Połowa wypłat BLIKIEM z bankomatów to kwoty poniżej 200 zł. To pokazuje, że gotówka najczęściej pełni dziś funkcję uzupełniającą – jest potrzebna w danej chwili i w konkretnych sytuacjach – zauważa Adam Kokoszkiewicz, dyrektor departamentu sprzedaży w Polskim Standardzie Płatności.
Bankomaty w centrum rynkowego sporu
Ta zmiana ma poważne konsekwencje dla infrastruktury bankomatowej. Jeśli fizyczne pieniądze są używane coraz rzadziej, klasyczny model bankomatu – maszyny służącej wyłącznie do wypłaty gotówki – zaczyna tracić sens ekonomiczny.
W ostatnim czasie operatorzy bankomatów Euronet i Planet Cash znów coraz głośniej utyskują na rosnące koszty utrzymania sieci urządzeń i zbyt niskie opłaty, jakie otrzymują za obsługę wypłat. W efekcie rynek bankomatowy od kilku lat przechodzi stopniową transformację.
Już wcześniej zwracaliśmy uwagę, że bankomaty to przeżytek. Utrzymanie sieci urządzeń jest kosztowne, a liczba wypłat spada wraz z rozwojem płatności cyfrowych.
Bankomat jako punkt usługowy
Ratunek? Przekształcenie bankomatów w wielofunkcyjne urządzenia.
Oprócz wypłaty gotówki mogą one oferować m.in.:
- wpłaty gotówki i przelewy,
- opłacanie rachunków,
- zakup biletów lub doładowań,
- weryfikację tożsamości czy dostęp do usług administracji.
W niektórych krajach takie maszyny działają już jako minioddziały banków, umożliwiając rozmowę z konsultantem przez wideopołączenie albo czat z botem.
Więcej o BLIKU w Bizblogu
Czekamy na paczkobankomaty
Coraz częściej pojawia się też pomysł, aby bankomaty wyjść poza sektor finansowy i wykorzystać ich lokalizacje w inny sposób. Pomysł w Polsce sam się nasuwa. Paczkobankomaty – urządzenia łączące funkcję bankomatu i automatu do odbioru przesyłek.
W praktyce oznaczałoby to połączenie funkcji bankomatu i paczkomatu – maszyny, która pozwala zarówno wypłacić pieniądze, jak i odebrać lub nadać przesyłkę. Jeśli to za mało można dorzuć automat do oddawania butelek i puszek objętych kaucją.
Myślicie, że to żart? Operatorzy bankomatów dysponują tym samym zasobem, który okazał się kluczowy dla sukcesu paczkomatów: dobrymi lokalizacjami przy sklepach, centrach handlowych i stacjach paliw.
Połączenie funkcji finansowych i logistycznych tudzież kaucyjnych mogłoby pozwolić lepiej wykorzystać tę jakże cenną infrastrukturę.
Bankomaty nie znikną, ale się zmienią
Badanie dotyczące płatności firmowane przez BLIKA pokazuje, że gotówka w Polsce nie zniknie w najbliższym czasie. Zmienia się jednak jej rola – z codziennego środka płatniczego staje się raczej narzędziem awaryjnym. W takiej rzeczywistości bankomaty też będą musiały się zmienić. Albo będzie ich coraz mnie, aż w końcu znikną.
