Rewolucja w prawie pogrzebowym. Rozsypywanie prochów stanie się legalne
Rząd szykuje największą od niemal 70 lat zmianę w prawie pogrzebowym. Chce uaktualnić archaiczne przepisy z 1959 roku i dostosować zasady pochówków oraz funkcjonowania cmentarzy do współczesnych realiów. Nowe przepisy odblokują też inwestycje budowlane.

W wykazie prac legislacyjnych rządu pojawił się projekt nowelizacji ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych z 1959 roku. Ministerstwo Rozwoju i Technologii tłumaczy, że te archaiczne przepisy nie nadążają za zmianami w sposobie chowania i upamiętniania zmarłych.
Rozsypywanie prochów legalne
Obowiązująca ustawa została uchwalona w odmiennych realiach ustrojowych i społecznych, w związku z czym część jej rozwiązań nie odpowiada obecnym potrzebom obywateli ani wyzwaniom związanym z organizacją i funkcjonowaniem cmentarzy – tłumaczy wiceminister Tomasz Lewandowski.
Przełomową nowością jest dopuszczenie rozsypywania prochów po kremacji, choć tylko w wyznaczonych miejscach. Będzie można zrobić to na specjalnym polu pamięci na cmentarzu, na terenie wskazanym przez gminę albo na morzu, z pokładu łodzi lub statku – w określonej odległości od brzegu. Nie będzie natomiast wolno rozsypywać prochów gdzie się chce, na przykład w górach, nad jeziorem czy we własnym ogrodzie.
Czytaj o zasiłku pogrzebowym i kosztach pochówku
Co to za specjalne pole pamięci na cmentarzu? To właśnie jedna z nowości, bo przepisy pozwolą na wydzielenie takich specjalnych stref, na których będzie można rozsypywać prochy. Zarządca takiego miejsca będzie musiał prowadzić ewidencję upamiętnionych osób i umieścić tablicę z ich imionami i nazwiskami. Gminy będą mogły dobrowolnie wyznaczać podobne miejsca poza nekropoliami. Projekt nie przewiduje jednak przechowywania urn w domu – nadal ma być to niedozwolone.
Urna z nasionami drzewa
Projekt ma też uregulować pochówki w biodegradowalnych urnach, z których ma wyrastać drzewo lub inna roślina. Określone zostaną wymagania dla takich urn, sposób oznaczania miejsca nasadzenia i zasady pielęgnacji roślin. Ważne będzie to, że miejsce zakopania biourny nie zostanie uznane za grób. Dzięki temu nie będzie automatycznie blokować gruntu na dziesięciolecia ani ograniczać właściciela, gdy zmieni się przeznaczenie nieruchomości.
Dopuszczone zostanie stosowanie biodegradowalnych urn umożliwiających umieszczenie prochów osoby zmarłej w biournie zawierającej sadzonkę drzewa lub innej rośliny – wskazuje wiceminister Lewandowski.
Uregulowane ma zostać też dokładanie urn do istniejących grobów na cmentarzach zamkniętych dla nowych pochówków. Będzie to możliwe, jeśli nie trzeba będzie tworzyć nowego miejsca grzebalnego ani naruszać starego grobu. Taka operacja nie zostanie uznana za nowy pochówek, a więc nie rozpocznie ponownie biegu terminów ochronnych.
Nowe przepisy jasno wskazują, że rodzina powinna respektować wolę zmarłego dotyczącą formy pochówku.
Mieszkaniówka bliżej cmentarzy
Zmiany odczują także właściciele działek i inwestorzy budowlani. Dziś ograniczenia związane z sąsiedztwem cmentarzy wynoszą zasadniczo 50 albo 150 metrów, a także 500 metrów od ujęć wody. Projekt zachowuje te odległości, ale zmienia sposób ich wyznaczania. Mają być liczone przede wszystkim od części cmentarza przeznaczonej na tradycyjne pochówki, a nie od całego terenu cmentarza.
To oznacza, że kolumbaria, pola pamięci, alejki czy budynki administracyjne nie będą same tworzyć stref sanitarnych. W planach miejscowych cmentarze mają być dzielone na część grzebalną oraz pozostały teren. Nowe przepisy mają też wyjaśnić, kiedy można remontować, rozbudowywać lub zmieniać sposób użytkowania budynków znajdujących się w strefie ochronnej. Ma to ograniczyć spory i ułatwić ocenę, co wolno zrobić na konkretnej działce.
Reforma obejmie też domy pogrzebowe, transport zwłok i prochów, ekshumacje oraz likwidację starych cmentarzy. Mają pojawić się jednolite wymogi sanitarne dla wszystkich domów pogrzebowych, niezależnie od ich lokalizacji, oraz dokładniejsze zasady przewożenia ciał. Ustawa określi, kto może wnioskować o ekshumację i jak postępować w razie rodzinnego sporu. Większe uprawnienia kontrolne ma otrzymać sanepid.
Tematyką ekonomiczną zajmuje się od dziesięciu lat. Od 2014 do 2019 r. był dziennikarzem Money.pl, wcześniej współtworzył serwisy Mototok.pl i Biztok.pl w ramach Grupy O2, a następnie Wirtualnej Polski. W Bizblogu pisze o biznesie, prawie i podatkach.