NBP wypuścił nowe 50 zł. Moneta jest warta 25 razy więcej
Nowa moneta kolekcjonerska NBP upamiętniająca Stanisława Konarskiego już w sprzedaży. Srebrne 50 zł z sentencją „Sapere auso” (pol. odważył się być mądry) to hołd dla wielkiego reformatora edukacji i twórcę Collegium Nobilium.
NBP podaje, że ruszyła sprzedaż monety prezentującej medal upamiętniający Stanisława Konarskiego, autorstwa Jana Filipa Holzhaeussera – nadwornego medaliera króla Stanisława Augusta. Moneta o nominale 50 zł została wykonana ze srebra o próbie 999, ma średnicę 45,00 milimetrów i masę 62,20 grama. Jej nakład wynosi do 4000 sztuk.
Na każdej polskiej monecie kolekcjonerskiej znajdują się:
- nominał,
- wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej,
- napis: Rzeczpospolita Polska,
- rok emisji.
Monety będzie można nabyć we wszystkich Oddziałach Okręgowych NBP i w sklepie internetowym Kolekcjoner w cenie 1250 zł brutto.
Wygląd srebrnej monety z popiersiem Stanisława Konarskiego
Na rewersie monety widnieje odwzorowanie awersu medalu – popiersie Stanisława Konarskiego w piusce na głowie i w zakonnym habicie oraz napis przetłumaczony z łaciny: „Stanisław Konarski, starodawnych szkół pijarskich w Polsce i Litwie przełożony prowincjał”.
Na awersie monety odwzorowano rewers medalu, na którym pokazano dwie księgi przyozdobione wieńcem dębowym, nawiązujące do najszerzej znanych dzieł Konarskiego: O poprawie wad wymowy (pierwsze wydanie łacińskie – 1741 roku) i O skutecznym rad sposobie, albo o utrzymywaniu ordynaryjnych sejmów (wydane w czterech tomach w latach 1760–1763). Widnieje tam też, oprócz sentencji Sapere auso, ujęty skrótowo łaciński napis „Stanisław August król 1765”.
Warto zwrócić uwagę, że rok 1765 jest niewłaściwy, gdyż wtedy jeszcze mennica w Warszawie nie była w pełni uruchomiona. Antoni Schroeder, administrator mennicy, podawał, że medal wybito dopiero w 1771 roku w złocie o wadze 18 dukatów (ok. 60 g) dla Stanisława Konarskiego oraz w srebrze i brązie. Autorem stempli był Jan Filip Holzhaeusser, co potwierdza sygnatura artysty umieszczona na medalu.
Historia twórcy Collegium Nobilium
Stanisław Konarski (właściwie Hieronim Franciszek Konarski; w zakonie pijarów przybrał imię zakonne Stanisław od św. Wawrzyńca) był wybitnym pisarzem, pedagogiem i działaczem społecznym. W 1740 roku utworzył słynne później Collegium Nobilium w Warszawie oraz przeprowadził reformę szkół pijarskich.
Był bliskim współpracownikiem króla Stanisława Augusta od jego wstąpienia na tron w 1764 roku. Jako jeden z pierwszych został obdarowany królewskim złotym medalem z sentencją Sapere auso („Odważył się być mądrym”), a w podzięce za medal zadedykował królowi swój wiersz.
Stanisław Konarski należał do obozu reform. W rozlicznych pismach politycznych, polemikach, tłumaczeniach, a także utworach poetyckich i dramatach głosił potrzebę nowoczesnej edukacji, zaangażowania w sprawy społeczne i polityczne (zwłaszcza potępiał liberum veto) oraz odnowy moralności w duchu chrześcijańskim.
Więcej informacji można znaleźć w folderze emisyjnym.
NBP informuje, że 9 lutego 2026 roku planuje wprowadzenie do obiegu złotej monety o nominale 100 zł z serii „Polskie banknoty obiegowe” – „Banknot o nominale 100 zł”.
Więcej wiadomości na temat monet kolekcjonerskich można przeczytać poniżej:
