Trzynastki do zwrotu. Wkrótce ZUS upomni się o pieniądze
ZUS wypłaca właśnie emerytom trzynastki. To dobra wiadomość. Zła jest taka, że za kilka dni część seniorów dostanie wezwania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Będą dotyczyły pieniędzy wypłaconych w 2025 roku.
Pierwsi seniorzy dostali już trzynaste emerytury. W tym roku część wypłat trafiła do nich szybciej niż zwykle, jeszcze przed Wielkanocą. To efekt przesunięcia terminów przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który dostosował harmonogram do kalendarza.
Ubiegły rok pokazał bardzo wyraźny schemat. W kwietniu 2025 r., niedługo po wypłacie trzynastek, ZUS rozpoczął wysyłkę wezwań do zwrotu świadczeń. Trafiły one do osób, które już po rozliczeniu okazały się formalnie nieuprawnione do ich otrzymania.
Wiele wskazuje na to, że podobny scenariusz może powtórzyć się także teraz. Najpierw przelewy, a pod koniec miesiąca – dla części seniorów – druga korespondencja, tym razem z żądaniem zwrotu pieniędzy.
O które trzynastki chodzi
Warto wiedzieć, że wezwania, które trafiają do seniorów w tym okresie, nie dotyczą dopiero co wypłaconych trzynastek. W praktyce odnoszą się one najczęściej do świadczeń wypłaconych rok wcześniej.
To efekt trybu, w jakim działa Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który najpierw wypłaca świadczenia, a dopiero później – po zebraniu danych o dochodach i ich rocznym rozliczeniu – weryfikuje, czy były one należne. Jeśli po czasie okaże się, że na dzień 31 marca świadczenie powinno być zawieszone, trzynastka jest uznawana za nienależną i pojawia się decyzja o jej zwrocie.
1878,91 zł brutto – o te pieniądze może upomnieć się wkrótce ZUS
2026 rok:
1978,91 zł brutto
Trzynasta emerytura zawsze odpowiada wysokości minimalnej emerytury obowiązującej od 1 marca danego roku.
Kluczowa data: 31 marca
Cały mechanizm sprowadza się do jednego momentu.
Trzynasta emerytura przysługuje wyłącznie tym osobom, które na 31 marca mają prawo do świadczenia i nie jest ono zawieszone. Problem w tym, że to, czy warunek został spełniony, często okazuje się dopiero później, dopiero po analizie dochodów i rocznym rozliczeniu.
Osoby uprawnione do świadczeń muszą mieć jednak na względzie, że w zależności od wysokości uzyskiwanych przychodów świadczenia będą przysługiwać w pełnej wysokości albo będą zmniejszone lub zawieszone – tłumaczy biuro prasowe ZUS.
Czytaj więcej w Bizblogu o emeryturach
Kiedy trzeba oddać trzynastkę
W praktyce są trzy sytuacje, w których ZUS może zażądać zwrotu świadczenia:
- przekroczenie limitu dorabiania (130 proc. przeciętnego wynagrodzenia), co skutkuje zawieszeniem świadczenia,
- utrata prawa do emerytury lub renty przed dniem, który decyduje o przyznaniu trzynastki,
- wypłata świadczenia osobie nieuprawnionej, np. w przypadku śmierci przed nabyciem prawa.
Każdy z tych przypadków prowadzi do jednego wniosku: jeśli na 31 marca świadczenie nie powinno być wypłacane, trzynastka traktowana jest jako nienależna.
ZUS nie podaje, ilu dokładnie seniorów otrzymuje wezwania do zwrotu trzynastej emerytury. Wiadomo jednak, że co roku rozlicza setki tysięcy osób dorabiających do świadczeń. Część tych spraw kończy się decyzją o zwrocie pieniędzy.
Największy problem: wszystko dzieje się po czasie
Najwięcej emocji budzi nie sama zasada, tylko sposób jej stosowania.
ZUS najpierw wypłaca pieniądze, a dopiero o wiele później sprawdza, czy wszystko się zgadza. To oznacza, że seniorzy często dowiadują się o problemie dopiero po fakcie – gdy pieniądze są już wydane.
Dokładnie tak było rok temu. Część osób otrzymała wezwania do zwrotu wiele miesięcy po wypłacie świadczenia.
Najgorsze, co można zrobić, to odłożyć pismo „na później”.
System poprawny, ale trudny dla seniorów
Z perspektywy przepisów wszystko działa zgodnie z logiką systemu. Problem w tym, że dla wielu emerytów jest ona mało czytelna.
Limity dorabiania zmieniają się co kwartał, zależą od przeciętnego wynagrodzenia i nie są łatwe do samodzielnego monitorowania. Do tego dochodzi obowiązek informowania ZUS o dochodach.
W efekcie pojawia się dobrze znany schemat: najpierw przelew, potem list z żądaniem zwrotu.
I to właśnie ten drugi moment bywa dla wielu dużo bardziej dotkliwy niż sama wypłata – bo zamiast wsparcia pojawia się nagle dług wobec państwa.
FAQ – trzynasta emerytura i zwroty z ZUS
Czy każdy emeryt może dostać wezwanie do zwrotu trzynastki?
Nie. Dotyczy to tylko osób, które formalnie nie spełniały warunków do jej otrzymania – najczęściej przez przekroczenie limitu dorabiania albo utratę prawa do świadczenia.
Czy trzeba oddać pieniądze, jeśli ZUS już je wypłacił?
Tak – jeśli po rozliczeniu okaże się, że świadczenie było nienależne, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wydać decyzję o zwrocie. Sam fakt wypłaty nie oznacza, że pieniądze należały się bezwarunkowo.
Jaki jest limit dorabiania w 2025 roku?
Kluczowy próg to 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Po jego przekroczeniu świadczenie zostaje zawieszone – a to może oznaczać konieczność oddania trzynastki.
Czy dotyczy to wszystkich seniorów?
Nie. Limity obowiązują tylko osoby, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego. Seniorzy po 60/65 roku życia mogą dorabiać bez ograniczeń i nie są objęci tym mechanizmem.
Kiedy ZUS sprawdza dochody?
Z opóźnieniem – po zakończeniu roku i po złożeniu informacji o przychodach. Dlatego wezwania do zwrotu często przychodzą wiele miesięcy po wypłacie trzynastki.
Czy można uniknąć zwrotu?
Tak, ale trzeba działać wcześniej. Jeśli ktoś wie, że przekroczy limit, może zgłosić to do ZUS – wtedy świadczenie zostanie zawieszone i nie powstanie nadpłata.
Co zrobić po otrzymaniu pisma z ZUS?
Nie ignorować. Można:
- sprawdzić, czy decyzja jest prawidłowa,
- odwołać się, jeśli są wątpliwości,
- złożyć wniosek o rozłożenie zwrotu na raty lub umorzenie
