Japoński miliarder od sushi przez lata uchodził w internecie za człowieka, który w pojedynkę zlikwidował somalijskie piractwo. To nie do końca prawda, ale historia jest znacznie ciekawsza. I dziś, gdy piraci wracają na Ocean Indyjski, boleśnie aktualna.

Historia brzmi jak scenariusz filmu: japoński restaurator jedzie do Somalii, spotyka się z piratami i pyta ich, po co właściwie żyją. Potem daje im statki, uczy łowić tuńczyka i obiecuje kupować każdą rybę. Piractwo znika, a on wraca do Tokio, gdzie na noworocznej aukcji kupuje kolejnego tuńczyka za miliony dolarów. Opowieść od lat krąży w wiralowych postach, a bohaterem jest Kiyoshi Kimura.
To jednak tylko część prawdy.
Kim jest Kiyoshi Kimura?
Kimura to właściciel sieci restauracji Sushi Zanmai. Zanim zbudował swoje imperium, próbował sił w około dziewięćdziesięciu przedsięwzięciach, od wypożyczalni kaset wideo po karaoke i catering bento.
Przełom nastąpił w 2001 roku, gdy na słynnym targu rybnym Tsukiji w Tokio spadały obroty. Kimura otworzył tam pierwszą restaurację, działającą całą dobę i oferującą dobre sushi w przystępnych cenach. Dziś lokali jest ponad 50.
Rozgłos przyniosły mu jednak noworoczne aukcje tuńczyka błękitnopłetwego. W 2013 roku zapłacił 155,4 mln jenów, czyli około 1,8 mln dolarów, za rybę ważącą 222 kg. W 2019 roku licytacja zakończyła się kwotą 333,6 mln jenów. W 2026 roku Kimura pobił własny rekord: za tuńczyka o wadze 243 kg zapłacił 510,3 mln jenów, czyli około 3,4 mln dolarów.

Przenieśmy się teraz jednak na chwilę do Afryki...
Somalijscy piraci byli kiedyś rybakami
W 1991 roku wojna domowa zapanowała w Somalii. Kraj stracił kontrolę nad własnymi wodami, na co zareagowały inne floty. W latach 1981-2014 obce jednostki złowiły w somalijskiej wyłącznej strefie ekonomicznej około 2,5 mln ton ryb i owoców morza. Somalijscy rybacy w tym samym czasie: nieco ponad 1,18 mln ton. Straty szacowano na 300 mln dolarów rocznie, z których Somalia nie widziała ani centa w postaci opłat czy podatków. Do tego dochodził zrzut toksycznych i radioaktywnych odpadów. Tsunami z 2004 roku miało wyrzucić na somalijskie plaże zardzewiałe beczki z nieznanymi substancjami, po czym wśród mieszkańców wybrzeża pojawiła się fala zachorowań.
Pozbawieni środowiska do życia rybacy zaczęli się zbroić. Sami nazywali się Strażą Wybrzeża i na początku faktycznie cieszyli się poparciem ludności, która widziała w nich obrońców wód. Szybko jednak odkryli to, co odkryły też zorganizowane grupy przestępcze: porwanie statku i żądanie okupu od ubezpieczycieli to biznes o wysokim zysku i niskim ryzyku. Obrona własnych łowisk przerodziła się w... przemysł.
Kimura pojechał do Rogu Afryki w 2012 roku
W tym czasie rocznie wydarzało się 237 incydentów. Kimura zaczął jednak rozmawiać z piratami. Przekonywał, by robili rzeczy, które dają ludziom radość, a nie smutek. Doszedł do wniosku, że większość z nich nie lubi przemocy, ale są zdesperowani. Brakuje im też kapitału na rozkręcenie legalnej działalności.
Połów tuńczyka wymaga sonarów zamontowanych na dużych statkach i specjalnej techniki uboju, która chroni mięso przed zmarnowaniem. Do tego mięso trzeba chłodzić. Firma Kimury dostarczyła więc cztery statki rybackie i sprowadziła japońskich rybaków z Tsukiji, którzy szkolili byłych milicjantów. Sfinansowała naprawę magazynów chłodniczych. Ryby wożono do Omanu, a stamtąd na rynek saudyjski i lotniczo do restauracji w Japonii.
Kimury obiecał odkupić każdą rybę odpowiedniej jakości po uczciwej cenie
Przedsiębiorca lobbował też, by Somalia weszła do Komisji ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim (IOTC), co było warunkiem legalnego eksportu. W 2013 roku odznaczył go za to rząd Dżibuti.
Jednocześnie liczba pirackich ataków spadła niemal do zera około 2015 roku. Misje ONZ, UE i NATO oraz niezależne patrole Chin, Rosji, Indii, Japonii i USA zaczęły niszczyć statki-bazy piratów. Armatorzy zgodzili się na umieszczanie na pokładach uzbrojonych, prywatnych zespołów ochrony, często złożonych z byłych komandosów. Słabo wyszkoleni młodzi ludzie z kałasznikowami w małych łodziach nie mieli szans z zawodowcami strzelającymi z burty kontenerowca.
Kimura był we właściwym miejscu o właściwym czasie
Kimura nie pokonał piratów gołymi rękami, ale jego eksperyment przypomina, że: ludzie, którym zabrano możliwość zarobku, chwycą za broń, jeśli nikt nie pokaże im innego sposobu na życie.
Niestety wskutek wojen na Bliskim Wschodzie i ataków Huti z Jemenu, zachodnie statki przeniesiono na Morze Czerwone. Na wodach Somalii znów powstała pustka. Tylko w tym roku do połowy września odnotowano już 25 incydentów.
Dyżurny spec Bizbloga od startuperii, botów, kryptokasy i wszelakich fanaberii szejków. Specjalista nowych technologii z doświadczeniem ze starych mediów. Zajmuje się opisywaniem sukcesów i porażek startupów, rozwojem rynku kryptowalut i cyfrowych finansów. Autor dwóch książek „Bitcoin. Złoto XXI wieku” i „Polski e-sport”. Publikował w „Pulsie Biznesu” i „Gazecie Wyborczej”, w „CD-Action”, „Newsweeku”, „Gościu Niedzielnym” i „Wprost”. Współtworzył Sondę 2. Uczestnik Intel Extreme Master 2021, komentował wydarzenia technologiczne dla TVN, Polsatu i Tok FM. Teraz krąży gdzieś między Rijadem a Abu Zabi.