Japonia walczy z inwazją porzuconych walizek. Turyści dostaną za swoje

Japonia przyjęła w 2025 roku aż 42,7 mln zagranicznych turystów, którzy wydali 60 mld dol., głównie dzięki słabemu jenowi. Przed pandemią, w 2019 roku, było ich ok. 32 mln. Kiedy ludzie przyjeżdżają głównie po to, by kupować, bagaż robi się problemem, bo zakupy trzeba jakoś zabrać do domu.

Już w 2018 roku lotniska zmagały się z nadmiarem porzuconych walizek. W położonej nieopodal Tokio Hanedzie mówiono o około dziesięciu przypadkach miesięcznie. Mechanizm był ten sam co dziś: turysta kupuje nową walizkę na prezenty, a kiedy dowiaduje się o dopłacie za nadbagaż, zostawia starą. Rachunek jest prosty: tania walizka kupiona na miejscu bywa tańsza niż opłata za dodatkowy bagaż, więc porzucenie starej wydaje się racjonalne.

Na lotnisku Narita zbiera się rocznie 700 porzuconych walizek. W Tokio i Osace część obiektów wiesza ostrzeżenia o opłatach za pozostawienie walizki, więc turyści zaczęli je zostawić przy wejściu do metra. W Japonii nie jest to jednak zwykły odpad - za śmieci takich rozmiarów trzeba dodatkowo zapłacić i nie wolno ich wyrzucać do zwykłego kosza. 

Usuwa się więc je za publiczne pieniądze. Tokijska policja w ulotce dla turystów przypomina jednak, że porzucenie walizki narusza ustawę o gospodarce odpadami, za co grozi kara do 5 lat więzienia lub grzywna do 10 mln jenów.

Jak jej uniknąć? Pomysły bywają zaskakująco kreatywne. Hotel Washington w Akihabarze od 2023 roku oddaje walizki, których nikt nie odebrał. W hotelu Niwa porzucone walizki zamieniono w donice i wystawiono w ogrodzie. Są też punkty zbiórki używanych walizek na lotniskach, ale ich popularność jest niewielka. To jednak rozwiązania punktowe, a skala zjawiska wymaga zmian systemowych.

Walizki to tylko jeden z objawów szerszego zjawiska. Od 1 listopada 2026 roku obowiązuje nowy system zakupów bez podatku: turysta płaci cenę z podatkiem, a zwrot dostaje po kontroli towarów przy wyjeździe. Zmieniają się też opłaty. Japonia potroiła podatek pobierany przy wyjeździe, do 3000 jenów. Kioto wprowadziło stopniowaną opłatę hotelową.

To jednak nie tylko japoński problem. W Wielkiej Brytanii porzucone bagaże trafiają do domów aukcyjnych, jak londyńskie Greasby's. Amsterdamskie Schiphol organizuje aukcje, na których niektóre zestawy sprzedano za 2600 euro. Podobnie robi polskie Okęcie. W USA działa zaś Unclaimed Baggage Center, wielki sklep żyjący z niezabranych bagaży.

Różnica w Japonii polega na tym, że problemem nie są walizki zgubione przez linie lotnicze, tylko świadomie porzucane przez właścicieli.