Jak zastrzec PESEL? Jedno kliknięcie i włączysz blokadę
Kradzież tożsamości, wyłudzenia kredytów czy próby zawierania umów na cudze dane to zagrożenia, o których słyszy się coraz częściej. W odpowiedzi na ten problem wprowadzono usługę zastrzegania numeru PESEL. Sprawdź, jak i kiedy warto to zrobić.
Na czym polega zastrzeżenie numeru PESEL?
Zastrzeżenie PESEL oznacza wpisanie informacji o numerze do specjalnego Rejestru Zastrzeżeń Numerów PESEL. Od czerwca 2024 roku banki, firmy pożyczkowe, notariusze oraz operatorzy telekomunikacyjni mają obowiązek sprawdzać ten rejestr przed wykonaniem określonych czynności. Jeśli numer jest zastrzeżony, instytucja nie powinna zawrzeć umowy ani przeprowadzić operacji wymagającej takiej weryfikacji.
Korzyścią jest więc ograniczenie skutków kradzieży tożsamości. Jeżeli przestępca zdobędzie dane osobowe, ale PESEL będzie zastrzeżony, możliwości wykorzystania ich do zaciągnięcia kredytu czy podpisania niektórych umów zostaną znacząco utrudnione. Co więcej, przepisy przewidują ochronę konsumenta w sytuacji, gdy instytucja zignoruje obowiązek sprawdzenia rejestru.
Jak zastrzec PESEL?
Procedura zastrzeżenia PESEL została uproszczona do minimum, tak aby nawet osoby starsze były w stanie ją przejść. Numer można zastrzec za pomocą aplikacji mObywatel, przez internetowy serwis mObywatel lub osobiście w dowolnym urzędzie gminy. Usługa jest całkowicie bezpłatna i nie wymaga podawania przyczyny.
Każda pełnoletnia osoba posiadająca numer PESEL może samodzielnie zdecydować o jego zastrzeżeniu oraz późniejszym cofnięciu. W aplikacji mObywatel użytkownik ma dodatkowo dostęp do historii zmian statusu PESEL oraz informacji o tym, które instytucje sprawdzały jego dane. Możliwe jest również otrzymywanie powiadomień związanych z usługą.
Nowe funkcje w mObywatelu – czytaj więcej w Bizblog Spider's Web
Kiedy zastrzeżenie PESEL naprawdę pomaga?
Największą wartość zastrzeżenie PESEL ma w sytuacjach związanych z ryzykiem wyłudzeń finansowych. Dzięki obowiązkowej weryfikacji rejestru oszuści mają znacznie trudniejsze zadanie, gdy próbują wziąć kredyt, pożyczkę lub kupić sprzęt na raty na cudze dane. Ochrona obejmuje także niektóre czynności wykonywane u notariusza oraz wybrane usługi telekomunikacyjne.
Szczególnie warto rozważyć zastrzeżenie PESEL po utracie dowodu osobistego lub podejrzeniu wycieku danych. W takich przypadkach ryzyko wykorzystania informacji przez osoby nieuprawnione znacząco wzrasta. Co istotne, zgłoszenie utraty dowodu osobistego skutkuje automatycznym zastrzeżeniem numeru PESEL.
W praktyce wiele osób traktuje dziś zastrzeżenie jako domyślny stan bezpieczeństwa. Numer pozostaje zastrzeżony na co dzień, a jego cofnięcie następuje tylko wtedy, gdy właściciel rzeczywiście planuje zawarcie umowy kredytowej, zakup na raty lub inną czynność wymagającą pozytywnej weryfikacji.
Kiedy trzeba cofnąć zastrzeżenie?
Choć zastrzeżenie zwiększa bezpieczeństwo, może również uniemożliwić wykonanie niektórych operacji. Cofnięcie zastrzeżenia będzie potrzebne przede wszystkim wtedy, gdy planujemy podpisać umowę kredytową, wziąć pożyczkę, skorzystać z leasingu albo dokonać zakupu na raty. Konieczne może być także podczas niektórych czynności notarialnych czy telekomunikacyjnych.
System pozwala na dwa sposoby cofnięcia blokady. Można zrobić to bezterminowo albo ustawić automatyczne ponowne zastrzeżenie po określonym czasie. To drugie rozwiązanie jest szczególnie wygodne dla osób, które chcą zachować wysoki poziom bezpieczeństwa i ograniczyć ryzyko zapomnienia o ponownym zabezpieczeniu numeru.
Ukończyła finanse i rachunkowość, specjalizuje się w tematyce prawa podatkowego oraz finansów przedsiębiorstw. Doświadczenie zawodowe zdobywała, prowadząc księgowość firm o różnym profilu działalności. W Bizblogu pisze poradniki dotyczące podatków, prowadzenia firmy i finansów.