Boty kłócą się o magię i kwanty. Joey Holder prezentuje we Wrocławiu „Woosferę”
Przeglądając internet, coraz częściej łapię się za głowę. Z jednej strony sztuczna inteligencja, która ma rozwiązać wszystkie problemy ludzkości, z drugiej zalew teorii spiskowych i boty piszące komentarze pod postami innych botów. I właśnie dlatego, kiedy trafiłam na informację o wrocławskiej wystawie Joey Holder, od razu wiedziałam, że muszę o tym napisać i koniecznie zobaczyć to na żywo.

Sto lat temu myśliciele wierzyli, że z czasem stworzymy noosferę, czyli sferę rozumu i taki etap rozwoju Ziemi, w którym ludzka świadomość i działalność stają się główną siłą kształtującą planetę. Piękna wizja, prawda? Tyle że rzeczywistość brutalnie ją zweryfikowała. Dziś zamiast sfery rozumu dostaliśmy to, co Holder bezbłędnie ochrzciła mianem „Woosfery”.
To przestrzeń zdefiniowana przez informacyjny nadmiar, w której prawda jest nieustannie podważana, a rzeczywistość staje się płynną zmienną manipulowaną przez algorytmy, platformy społecznościowe i pseudonaukowy bełkot traktowany niemal jak nowa religia. Uwielbiam tę grę słów: pojęcie woo-woo oznacza przecież wszystko to, co ezoteryczne, pseudonaukowe i kompletnie odklejone od faktów.
Świetnie ujęła to zresztą Anna Krukowska, dyrektorka wrocławskiej galerii 66P, która zauważa, że ta wystawa jest bardzo aktualna, bo dotyka pytania o to, co dzieje się ze świadomością, wiedzą i wyobraźnią w epoce algorytmów, sztucznej inteligencji i informacyjnego przeciążenia. Na jej potrzeby w 66P powstała zupełnie nowa przestrzeń.
Czyściec, w którym boty dyskutują o fizyce kwantowej i magii
Najbardziej intryguje mnie sam koncept wyjściowy tego projektu. Narracja instalacji rozgrywa się we fragmentarycznym i spolaryzowanym piekle trwających w sieci wojen kulturowych. Artystka w prześmiewczy sposób zderza ze sobą symulowane cyfrowe rzeczywistości z wątkami magii i ezoteryki, a w centrum stawia pięć osobliwych postaci: filozofa, kosmitę, Golema, mózgowy organoid i księdza.
Wszystkie są napędzane przez specjalnie wyszkolone chatboty AI i każda forsuje własną, skrajnie odmienną wizję świata żonglując matematyką, filozofią, fizyką kwantową czy ideą noosfery. Tyle że zamiast harmonijnej debaty ma powstawać komunikacyjny zgrzyt, który prowadzi do kolejnych spięć, pętli i absurdalnych nieporozumień.
Brzmi znajomo? Wystarczy otworzyć dowolną zaognioną dyskusję w mediach społecznościowych, gdzie żart, teoria spiskowa i twardy fakt zaczynają brzmieć dla odbiorcy identycznie.
Poprzez wystawę próbuję skłonić odbiorców do tzw. produktywnej dezorientacji. Zamiast próbować połączyć różne światopoglądy w spójną opowieść, interesuje mnie to, co staje się możliwe, gdy akceptujemy sprzeczności i brak rozwiązań - tłumaczy swój zamysł Joey Holder.
Kuratorka wystawy, Małgorzata Miśniakiewicz uważa, że wystawa Holder nie jest bowiem wyłącznie ponurą diagnozą internetu. Artystka świadomie korzysta z języka internetowych subkultur. Humor prowadzi tu do pytań o wiedzę, wiarę, technologię i zbiorową świadomość.
Nie jest to też kolejna wystawa o AI, lecz satyra na to, w jakie komunikaty dziś wierzymy i jak odbieramy rzeczywistość - mówi Małgorzata Miśniakiewicz.

Sztuka na styku biologii i kodu
Dla mnie obecność Joey Holder w Polsce to spore wydarzenie. Brytyjska artystka i badaczka w swoich projektach od lat współpracuje z naukowcami od biologii morskiej, genetyki i psychologii behawioralnej badając tematy od form życia w oceanicznych głębinach po spekulatywną ewolucję. W 2021 roku trafiła zresztą na prestiżową listę 40 Under 40 magazynu Apollo za działania na styku sztuki i technologii.
W 66P nie ma więc mowy o kolejnych nudnych grafikach wyplutych z generatora, tylko o przemyślanej instalacji o tym, jak technologia formatuje nasze mózgi.
„Woosfera” pretekstem do ważnej debaty o sztucznej inteligencji
Wystawa staje się też pretekstem do otwartej dyskusji o tym, dokąd właściwie zmierzamy w tym całym technologicznym pędzie. Już 26 listopada o godzinie 18.00 w przestrzeni galerii zaplanowano debatę towarzyszącą ekspozycji: „Sztuczna inteligencja. Kto tworzy, kto uczy, kto decyduje?”. Wstęp na spotkanie jest bezpłatny, ale obowiązują wcześniejsze zapisy.
Lista panelistów prezentuje się imponująco:
- Sylwia Czubkowska – dziennikarka technologiczna, współtwórczyni podcastu „Techstorie” i autorka książek o cyfrowych korporacjach;
- Prof. Wojciech Pukocz – rektor Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu;
- Dr inż. Jarosław Drapała – ekspert od modeli uczenia maszynowego;
- Dr Małgorzata Miśniakiewicz – kuratorka wystawy.

Rozmowa ma dotyczyć mechanizmów władzy, cyfrowych zależności, odpowiedzialności korporacji oraz tego, jak AI zmienia edukację i pracę twórców.
„Woosfera” zapowiada się na coś zupełnie innego: fizyczne doświadczenie chaosu, w którym tkwimy każdego dnia, scrollując ekrany telefonów. Sama wybieram się sprawdzić tę instalację na żywo i z pewnością wrócę z relacją z tego cyfrowego czyśćca.
Instalację Joey Holder można oglądać bezpłatnie do 19 grudnia 2026 r. we wrocławskiej 66P Subiektywnej Instytucji Kultury, mieszczącej się w budynku PIEKARNI Żywej Kultury przy ulicy Księcia Witolda 66. Galeria jest otwarta w środy, piątki i soboty w godzinach 14.00 -18.00 oraz w czwartki od 14.00 do 20.00. Szczegóły organizacyjne można sprawdzić bezpośrednio na stronie internetowej instytucji 66P.
Zdjęcie tytułowe: Małgorzata Kujda
Pierwsze szlify zdobywała w mediach powiatowych. W Bizblog.pl najczęściej pisze o handlu, biznesie, nieruchomościach. Kocha sarkazm, czarny humor i muzykę, bez której nie potrafi żyć.